- سخن ما 1
- پیش گفتار 3
- اشاره 9
- بخش اول: اصلاح از نظر لغت و اصطلاح 9
- معنای اصطلاحی اصلاح 13
- واژۀ اصلاح در قرآن کریم 13
- جمع بندی معنای لغوی، اصطلاحی و قرآنی 14
- بخش دوم: عناصر مؤثر در دست یابی به وضعیت مطلوب 15
- اشاره 15
- الف) نقش دین 16
- ب) نقش قانون 19
- ج) نقش عدالت 24
- د) نقش مردم 28
- اشاره 30
- ه -) حاکمیت و اصلاح طلبی 30
- حکومت اسلامی در نگاه امیرالمؤمنین علیه السلام 38
- اشاره 40
- و) آزادی و اصلاح طلبی 40
- جمع بندی مطالب: 45
- بخش سوم: قلمرو اصلاح و ساماندهی جامعه 46
- اشاره 46
- الف) اجتماعی 47
- اشاره 47
- تفاوت بین صلح در آیه های نهم و دهم سورۀ حجرات 50
- اصلاح و ساماندهی تدریجی یا انقلاب بنیادی ؟ 55
- ب) فرهنگی و اعتقادی 59
- اشاره 59
- هدف حضرت ابراهیم علیه السلام از شکستن بت ها؟ 62
- ج) سیاسی 66
- د) اقتصادی 75
- جمع بندی مطالب: 82
- بخش چهارم: اصلاح و مصلحان 84
- اشاره 84
- انبیا و ائمه علیهم السلام؛ برترین مصلحان 85
- اشاره 85
- 1) جنگ و ناامنی 87
- 2) بی عفتی و انحراف جنسی 89
- 3) انسان کشی 90
- 4) وضع زنان 90
- 5) خرافات و بیهوده گرایی 91
- ویژگی های مصلح حقیقی 92
- اشاره 92
- الف) اصلاح خویش (خوداصلاحی) 93
- ب) مردمی بودن و مردمی زیستن 95
- ج) شناخت داشتن از اقدام اصلاحی 96
- د) حق گرایی و حق طلبی 99
- د) احترام به قانون و قانون گرایی 101
- س) عدالت خواهی مصلح 105
- هدف های الهی و انسانی مصلحان حقیقی 114
- جمع بندی مطالب: 115
- بخش پنجم: راه کارهای اصلاحی 117
- اشاره 117
- اشاره 118
- گسترش فرهنگ عبادت خداوند 118
- نماز چگونه انسان را از فحشا و منکرات باز می دارد؟ 124
- ترویج و اجرای امر به معروف و نهی از منکر 127
- اشاره 144
- مبارزه با فقر 144
- 1) فقر اقتصادی و مادی 145
- 2) فقر معنوی و فرهنگی 149
- جمع بندی مطالب: 155
- اشاره 157
- بخش ششم: مصلحان دروغین 157
- افساد در نماد اصلاح 158
- قرائت های انحرافی از دین 163
- اشاره 163
- هدف آنانی که از دین قرائت های مختلف داشتند چه بود؟ 168
- جمع بندی مطالب: 174
- بخش هفتم: سرانجام اصلاح گران و افساد گران 176
- اشاره 176
- الف) پاداش اصلاح گران و ره آورد اصلاح طلبی 177
- ب) پی آمدهای فسادگستری 178
- اشاره 178
- جمع بندی مطالب و نتیجه گیری کلی: 181
- منابع و مآخذ 183
«فَیمْلَأُ الاَرْضُ قِسطاً و عدلاً کما مُلِئَتْ ظُلماً و جَوراً(1) ؛ بعد از آنکه پیمانۀ ظلم و جور پر شد، دنیا را پر از عدل و داد می کند». «یرْضی عَنْهُ ساکِنُ السَّماءِ و ساکنُ الأَرْضِ؛از او، هم خدای آسمان راضی است و هم خلق خدای آسمان» و مردم روی زمین می گویند: «الحمدلله که شرّ این ظلم ها از سر ما کوتاه شد». بعد فرمود: «یقَسِّمُ المال صِحاحاً، ثروت را به طور صحیح تقسیم می کند». گفتند: «معنای به طوری صحیح چیست؟» فرمود: «عادلانه و بالسّویه تقسیم می کند».(2)
امیرالمؤمنین علی علیه السلام در نهج البلاغه می فرماید: «حتّی تَقومَ الْحَرْبُ بِکُمْ عَلی ساقٍ، بادِیاً نَواجِذُها، مَمْلوءَهً اخْلافُها، حٌلْواً رَضاعُها، عَلْقَماً عاقِبَتُها».(3)
حضرت پیش بینی می کند قبل از ظهور حضرت مهدی، آشوب های عجیب و جنگ های بسیار مهیب و خطرناکی در دنیا به وجود می آید و حضرت می فرماید: «جنگ روی پای خودش می ایستد، دندان های خودش را نشان می دهد. مثل یک درنده ای که دندان نشان می دهد. شیرِ جنگ پستان خودش را نشان می دهد، یعنی آن ستیزه جویان و آتش افروزان نگاه می کنند تا ببینند این پستان جنگ خوب شیر می دهد و به نفع شان کار می کند؛ امّا نمی دانند که عاقبتِ این جنگ به ضرر خودشان است، دوشیدنش خیلی شیرین است؛ امّا عاقبتش فوق العاده تلخ است. بدانید که فردا دنیا آبستن چیزهایی است که هیچ پیش بینی نمی کنید، نمی شناسید و آگاه نیستید؛ ولی بدانید هست و فردا با خود
1- (1) همان.
2- (2) همان.
3- (3) نهج البلاغه، خطبۀ 138.