- سخن ما 1
- پیش گفتار 3
- اشاره 9
- بخش اول: اصلاح از نظر لغت و اصطلاح 9
- معنای اصطلاحی اصلاح 13
- واژۀ اصلاح در قرآن کریم 13
- جمع بندی معنای لغوی، اصطلاحی و قرآنی 14
- بخش دوم: عناصر مؤثر در دست یابی به وضعیت مطلوب 15
- اشاره 15
- الف) نقش دین 16
- ب) نقش قانون 19
- ج) نقش عدالت 24
- د) نقش مردم 28
- ه -) حاکمیت و اصلاح طلبی 30
- اشاره 30
- حکومت اسلامی در نگاه امیرالمؤمنین علیه السلام 38
- و) آزادی و اصلاح طلبی 40
- اشاره 40
- جمع بندی مطالب: 45
- اشاره 46
- بخش سوم: قلمرو اصلاح و ساماندهی جامعه 46
- اشاره 47
- الف) اجتماعی 47
- تفاوت بین صلح در آیه های نهم و دهم سورۀ حجرات 50
- اصلاح و ساماندهی تدریجی یا انقلاب بنیادی ؟ 55
- ب) فرهنگی و اعتقادی 59
- اشاره 59
- هدف حضرت ابراهیم علیه السلام از شکستن بت ها؟ 62
- ج) سیاسی 66
- د) اقتصادی 75
- جمع بندی مطالب: 82
- اشاره 84
- بخش چهارم: اصلاح و مصلحان 84
- انبیا و ائمه علیهم السلام؛ برترین مصلحان 85
- اشاره 85
- 1) جنگ و ناامنی 87
- 2) بی عفتی و انحراف جنسی 89
- 3) انسان کشی 90
- 4) وضع زنان 90
- 5) خرافات و بیهوده گرایی 91
- ویژگی های مصلح حقیقی 92
- اشاره 92
- الف) اصلاح خویش (خوداصلاحی) 93
- ب) مردمی بودن و مردمی زیستن 95
- ج) شناخت داشتن از اقدام اصلاحی 96
- د) حق گرایی و حق طلبی 99
- د) احترام به قانون و قانون گرایی 101
- س) عدالت خواهی مصلح 105
- هدف های الهی و انسانی مصلحان حقیقی 114
- جمع بندی مطالب: 115
- بخش پنجم: راه کارهای اصلاحی 117
- اشاره 117
- اشاره 118
- گسترش فرهنگ عبادت خداوند 118
- نماز چگونه انسان را از فحشا و منکرات باز می دارد؟ 124
- ترویج و اجرای امر به معروف و نهی از منکر 127
- اشاره 144
- مبارزه با فقر 144
- 1) فقر اقتصادی و مادی 145
- 2) فقر معنوی و فرهنگی 149
- جمع بندی مطالب: 155
- اشاره 157
- بخش ششم: مصلحان دروغین 157
- افساد در نماد اصلاح 158
- قرائت های انحرافی از دین 163
- اشاره 163
- هدف آنانی که از دین قرائت های مختلف داشتند چه بود؟ 168
- جمع بندی مطالب: 174
- بخش هفتم: سرانجام اصلاح گران و افساد گران 176
- اشاره 176
- الف) پاداش اصلاح گران و ره آورد اصلاح طلبی 177
- ب) پی آمدهای فسادگستری 178
- اشاره 178
- جمع بندی مطالب و نتیجه گیری کلی: 181
- منابع و مآخذ 183
خواهد آورد. اول کاری که آن والی الهی می کند، این است که عُمّال و حُکام را یک به یک می گیرد، او اعوان خود را اصلاح می کند و دنیا خودش اصلاح می شود. آن وقت به شما نشان خواهد داد که عدالت واقعی چیست.
قوانین کتاب و سنت را که متروک مانده و به حسب ظاهر فنا شده و از میان رفته است، زنده خواهد کرد و نیز فرمود: «اذا قامَ القائِمُ حَکَمَ بِالْعَدْل؛(1)زمانی که حضرت مهدی قیام کند، به عدالت حکم خواهد کرد.» و وجود این امام به قیام و عدالت شناخته می شود.
امام باقر علیه السلام می فرماید: «اَما وَاللهِ لَِیدخُلَنَّ عَلَیهمْ عَدْلُهُ جَوْفَ بُیوتِهِمْ کَما یدْخُلُ الْحَرُّ و الْقَرُّ؛بدانید سوگند به خدا، عدل آن حضرت به یقین داخل اندرون خانۀ آنها می شود، همچنان که گرما و سرما داخل می شود».(2)
در این روایت، فراگیری عدل در زمان آن حضرت به بیان دیگری مطرح شده است. عدل آن حضرت، حتّی در درون خانه ها هم احساس خواهد شد و ستم و ظلم در میان خانواده ها هم از بین خواهد رفت؛ زیرا وقتی عدل درون خانه ها راه یافت، ظلم از آنجا رخت خواهد بست و زندگی پر از محبت، مهربانی، صفا و صمیمیت خواهد شد؛ در واقع، کار زمامدار و مصلحان واقعی، جهت دهی جامعه به همین سو است.
لذا طبق فرمایش مولای متقیان علی علیه السلام، عدالت پشتیبان و نگاهبان رعیت و زینت حاکمان است: «اَلْعَدْلُ قوامُ الرَّعیّهِ وَ جَمالُ الْوُلاهِ».(3)
1- (1) نهج البلاغه، خطبۀ 138 و شهید مطهری، سیری در سیرۀ ائمه اطهار، ص 272.
2- (2) اثباه الهداه، ج 3، ص 544 و بحارالانوار، ج 51، ص 362.
3- (3) غررالحکم، ص 340، ح 7757 و هدآیه العلم، ص 380.