سیمای مصلحان از منظر آیات و روایات صفحه 114

عدل در حقیقت دادگری، رعایت مساوات و اعطای حقِّ هر صاحب حقی است؛ بنابراین، هر کس در پرتو عدالت به حقّ خود می رسد و از این رو اظهار رضایت می کند.

بنابراین، عدالت و موازنه در نظام اجتماعی انسان، آنچنان مهم است که هیچ اصلاح گری نمی تواند بدون موازنه و عدالت، نظام اجتماعی را سامان دهد. رسول خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند: قوام و استواری آسمان ها و زمین با عدالت است: «بِالْعَدلِ قامَتِ السَّمواتُ و الأَرضِّ».(1)

هدف های الهی و انسانی مصلحان حقیقی

تلاش های اصلاح طلبانه، ممکن است با انگیزه های گوناگونی صورت گیرد و هدف های متفاوتی را دنبال کند. از دیدگاه اسلام، انگیزۀ حرکتهای اصلاحی باید مردمی، به سود خلق و بدون مطرح ساختن خود یا دست یابی به شهرت اجتماعی باشد.

امام صادق علیه السلام فرمودند:

«و ربّما حَسِبْتَ انّکَ ناصِحٌ لِلْخَلْقِ وَ انْتَ تُرِیدُ لِنَفْسِکَ انْ یَمیلُوا إلیک(2) ؛ چه بسا گمان می کنی که خیرخواه [و اصلاحگر] مردمی، لیکن آنان را برای خود می خواهی و دوست داری که به تو بگروند».

«نُصح» و نیک اندیشی، با این مرزبندی دقیق و به دور از هرگونه خود خواهی و خودمحوری و با روی کرد مردم گرایانه، در اصلاح طلبی حقیقی وجود