- سخن ما 1
- پیش گفتار 3
- اشاره 9
- بخش اول: اصلاح از نظر لغت و اصطلاح 9
- معنای اصطلاحی اصلاح 13
- واژۀ اصلاح در قرآن کریم 13
- جمع بندی معنای لغوی، اصطلاحی و قرآنی 14
- اشاره 15
- بخش دوم: عناصر مؤثر در دست یابی به وضعیت مطلوب 15
- الف) نقش دین 16
- ب) نقش قانون 19
- ج) نقش عدالت 24
- د) نقش مردم 28
- ه -) حاکمیت و اصلاح طلبی 30
- اشاره 30
- حکومت اسلامی در نگاه امیرالمؤمنین علیه السلام 38
- و) آزادی و اصلاح طلبی 40
- اشاره 40
- جمع بندی مطالب: 45
- اشاره 46
- بخش سوم: قلمرو اصلاح و ساماندهی جامعه 46
- اشاره 47
- الف) اجتماعی 47
- تفاوت بین صلح در آیه های نهم و دهم سورۀ حجرات 50
- اصلاح و ساماندهی تدریجی یا انقلاب بنیادی ؟ 55
- ب) فرهنگی و اعتقادی 59
- اشاره 59
- هدف حضرت ابراهیم علیه السلام از شکستن بت ها؟ 62
- ج) سیاسی 66
- د) اقتصادی 75
- جمع بندی مطالب: 82
- اشاره 84
- بخش چهارم: اصلاح و مصلحان 84
- انبیا و ائمه علیهم السلام؛ برترین مصلحان 85
- اشاره 85
- 1) جنگ و ناامنی 87
- 2) بی عفتی و انحراف جنسی 89
- 3) انسان کشی 90
- 4) وضع زنان 90
- 5) خرافات و بیهوده گرایی 91
- ویژگی های مصلح حقیقی 92
- اشاره 92
- الف) اصلاح خویش (خوداصلاحی) 93
- ب) مردمی بودن و مردمی زیستن 95
- ج) شناخت داشتن از اقدام اصلاحی 96
- د) حق گرایی و حق طلبی 99
- د) احترام به قانون و قانون گرایی 101
- س) عدالت خواهی مصلح 105
- هدف های الهی و انسانی مصلحان حقیقی 114
- جمع بندی مطالب: 115
- بخش پنجم: راه کارهای اصلاحی 117
- اشاره 117
- گسترش فرهنگ عبادت خداوند 118
- اشاره 118
- نماز چگونه انسان را از فحشا و منکرات باز می دارد؟ 124
- ترویج و اجرای امر به معروف و نهی از منکر 127
- اشاره 144
- مبارزه با فقر 144
- 1) فقر اقتصادی و مادی 145
- 2) فقر معنوی و فرهنگی 149
- جمع بندی مطالب: 155
- بخش ششم: مصلحان دروغین 157
- اشاره 157
- افساد در نماد اصلاح 158
- اشاره 163
- قرائت های انحرافی از دین 163
- هدف آنانی که از دین قرائت های مختلف داشتند چه بود؟ 168
- جمع بندی مطالب: 174
- بخش هفتم: سرانجام اصلاح گران و افساد گران 176
- اشاره 176
- الف) پاداش اصلاح گران و ره آورد اصلاح طلبی 177
- ب) پی آمدهای فسادگستری 178
- اشاره 178
- جمع بندی مطالب و نتیجه گیری کلی: 181
- منابع و مآخذ 183
بدین ترتیب، اجرای دقیق معیارهای سامان بخشی بر نابسامانی های فردی و اجتماعی و مبارزۀ اصولی و منطقی با مفاسد فردی و گروهی، در قالب دو فریضۀ الهی «امر به معروف و نهی از منکر» به عنوان آیین انسان ساز اسلام از راه کارهای اصلاحات شمرده شده که مایۀ قوام دین و شریعت و مایۀ ذلّت دشمنان دین است که می توان با این دو فریضه، مراحل سه گانه ای را در جهت اصلاح مردم به طور عملی اجرا کرد.
مرحلۀ اول در برخورد با گناه، واکنش قلبی و ابراز خشم و احساس نفرت در برابر آن است و مرحلۀ دوم، اعتراض زبانی به انجام گناه است که آن هم باید با ملایمت و مهربانی صورت گیرد. مرحلۀ سوم برخورد تند و مستقیم با ناهنجاری ها و فسادهای جامعه است.
اگر ملت های پیشین، فساد و گناه میان شان رواج یافت، رهبران، آنان را از فسادانگیزی بازنداشتند و با گشاده رویی و لبخند با آنان روبه رو شدند. همین عامل، باعث گسترش تباهی، نادرستی و قانون شکنی در سطح جوامع شد.
بی تفاوتی در برابر مفاسد اجتماعی و فردی و رها کردن جریان امور به حال خود، با اصول دین باوری سازگاری ندارد. انسان دینی، رویارویی با ناهنجارهای جامعه را بالاترین تکلیف اسلامی می داند؛ چراکه در سایۀ امر به معروف و نهی از منکر، کارها به سامان می رسد.
مبارزه با فقر
اشاره
فقر، وضعیت ناگوار و ناپسندی است که زمینۀ بسیاری از گناهان را فراهم می آورد و بسیاری از گناهان مالی و غیرمالی نیز زاییدۀ فقرند؛ بدین معنی که بسیاری از گناه کاران اگر فقیر نبودند، به این راه ها کشیده نمی شدند.
از نظر اسلام فقر دو نوع است: 1) فقر اقتصادی و مادّی؛ 2) فقر معنوی و فرهنگی (این نوع فقر، بدتر از فقر مادّی است).