سیمای مصلحان از منظر آیات و روایات صفحه 167

با اینکه ربا یکی از گناهان بزرگ در اسلام محسوب می شود و قرآن کریم و ائمۀ اطهار علیهم السلام آن را شدیداً منع و مذمت کردند، (یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّهَ وَ ذَرُوا ما بَقِیَ مِنَ الرِّبا إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللّهِ وَ رَسُولِهِ)1 ؛ «ای کسانی که ایمان آورده اید! از خدا بپرهیزید و (حیا کنید) و آنچه از (مطالبات) ربا باقی ماند رها کنید، اگر ایمان دارید و اگر چنین نکردید (و به رباخواری ادامه دادید)؛ پس یقین کنید به بیکاری از سوی خدا و فرستادۀ او (که متوجه شما می شود، و دولت حقّه یا جامعه انفجار یافتۀ آن را از شما می گیرد».

رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله در وصیتش به حضرت علی علیه السلام فرمود: «ای علی! ربا هفتاد قِِسْم است، کوچک ترین آن، گناهش مانند کسی است که با مادرش در خانۀ خدا زنا کند».(1)

با این همه مذمت دربارۀ ربا و حرام بودن آن، عطاء بن یسار می گوید که معاویه راضی شد تا ظرفی از طلا را به ظرف دیگری که وزنش بیشتر بود بفروشد (مرتکب ربا شود)؛ وقتی ابودَرْداء به او می گوید من از پیامبر صلی الله علیه و آله شنیدم که این ربا است، معاویه در جواب گفت: «ما اری بِهذا بَأسا؛ من اشکالی در آن نمی بینم».(2)

در واقع معاویه با این حرفش می گوید که پیامبر صلی الله علیه و آله یک قرائت از دین داشت و من هم نظری دارم؛ فهم و نظر پیامبر برای خودش جهت و دلیل است، فهم و نظر من هم برای خودم دلیل است.