- سخن ما 1
- پیش گفتار 3
- اشاره 9
- بخش اول: اصلاح از نظر لغت و اصطلاح 9
- واژۀ اصلاح در قرآن کریم 13
- معنای اصطلاحی اصلاح 13
- جمع بندی معنای لغوی، اصطلاحی و قرآنی 14
- بخش دوم: عناصر مؤثر در دست یابی به وضعیت مطلوب 15
- اشاره 15
- الف) نقش دین 16
- ب) نقش قانون 19
- ج) نقش عدالت 24
- د) نقش مردم 28
- اشاره 30
- ه -) حاکمیت و اصلاح طلبی 30
- حکومت اسلامی در نگاه امیرالمؤمنین علیه السلام 38
- اشاره 40
- و) آزادی و اصلاح طلبی 40
- جمع بندی مطالب: 45
- بخش سوم: قلمرو اصلاح و ساماندهی جامعه 46
- اشاره 46
- الف) اجتماعی 47
- اشاره 47
- تفاوت بین صلح در آیه های نهم و دهم سورۀ حجرات 50
- اصلاح و ساماندهی تدریجی یا انقلاب بنیادی ؟ 55
- ب) فرهنگی و اعتقادی 59
- اشاره 59
- هدف حضرت ابراهیم علیه السلام از شکستن بت ها؟ 62
- ج) سیاسی 66
- د) اقتصادی 75
- جمع بندی مطالب: 82
- اشاره 84
- بخش چهارم: اصلاح و مصلحان 84
- انبیا و ائمه علیهم السلام؛ برترین مصلحان 85
- اشاره 85
- 1) جنگ و ناامنی 87
- 2) بی عفتی و انحراف جنسی 89
- 3) انسان کشی 90
- 4) وضع زنان 90
- 5) خرافات و بیهوده گرایی 91
- ویژگی های مصلح حقیقی 92
- اشاره 92
- الف) اصلاح خویش (خوداصلاحی) 93
- ب) مردمی بودن و مردمی زیستن 95
- ج) شناخت داشتن از اقدام اصلاحی 96
- د) حق گرایی و حق طلبی 99
- د) احترام به قانون و قانون گرایی 101
- س) عدالت خواهی مصلح 105
- هدف های الهی و انسانی مصلحان حقیقی 114
- جمع بندی مطالب: 115
- اشاره 117
- بخش پنجم: راه کارهای اصلاحی 117
- گسترش فرهنگ عبادت خداوند 118
- اشاره 118
- نماز چگونه انسان را از فحشا و منکرات باز می دارد؟ 124
- ترویج و اجرای امر به معروف و نهی از منکر 127
- اشاره 144
- مبارزه با فقر 144
- 1) فقر اقتصادی و مادی 145
- 2) فقر معنوی و فرهنگی 149
- جمع بندی مطالب: 155
- اشاره 157
- بخش ششم: مصلحان دروغین 157
- افساد در نماد اصلاح 158
- اشاره 163
- قرائت های انحرافی از دین 163
- هدف آنانی که از دین قرائت های مختلف داشتند چه بود؟ 168
- جمع بندی مطالب: 174
- بخش هفتم: سرانجام اصلاح گران و افساد گران 176
- اشاره 176
- الف) پاداش اصلاح گران و ره آورد اصلاح طلبی 177
- ب) پی آمدهای فسادگستری 178
- اشاره 178
- جمع بندی مطالب و نتیجه گیری کلی: 181
- منابع و مآخذ 183
هدف آنانی که از دین قرائت های مختلف داشتند چه بود؟
شیطان که در برابر خداوند سبحان سر تسلیم فرود نیاورد و گفت قرائت، برداشت و نظر من از دین غیر از نظر تو است و به دنبال او تمام مستکبران و ثروتمندان مغرور مانند: فرعون، قارون و معاویه همین حرف را زدند، نتیجه اش آن شد که تصورات و ذهنیات خود را به جای وحی به خورد مردم دادند و جامعه را از فیض وحی و پیام های آسمانی محروم کردند.
سیر سقوط اخلاقی، فکری و سیاسی در تمدن اسلامی که پس از رحلت پیامبر صلی الله علیه و آله آغاز شد، تا جایی پیش رفت که در زمان عثمان، فرماندار کوفه (ولید بن عقبه) در حال مستی به محراب رفت.
«حَلَبی» از مورخین اهل تسنن در سیرۀ خود می نویسد: «صَلّی باَهْلِ الکُوفَهِ ارْبعَ رَکَعاتٍ وَ صارَ یقُولُ فی رُکُوعِهِ و سُجُودِهِ: اشْرِبْ واِسْقِنی، ثمّ قاءَ فی الْمِحْرابِ ثُمّ سَلَّمَ و قال هَلْ ازیدُکُمْ؛ولید بن عُقبه در حالی که به خاطر خوردن شراب مست بود، [نماز صبح] را برای مردم کوفه چهار رکعتی خواند و در رکوع و سجدۀ نماز، به جای ذکر و نام خداوند سبحان می گفت: ساقی به من شراب بده. بعد در اثر زیاد خوردن شراب در حال نماز در محراب استفراغ (قی) کرد. سپس سلام نماز را داد و بعد بلند شد به نمازگزاران گفت که اگر می خواهید برای تان بیشتر نماز بخوانم». بعد ابن مسعود به او گفت که لازم نیست، خداوند تو را خیر دهد. مردم این صحنه را که دیدند گفتند: «تعجب می کنیم از کسی که این شخص فاسد را فرماندار و امیر ما کرده است» و شروع به پرت کردن سنگ ریزه به سوی او کرد و او در حالی که مست بود، فرار کرد و وارد قصر شد.(1)
1- (1) الغدیر، ج 8، ص 122، 274 و 275، به نقل از مُروج الذّهب، ج 2، ص 352 و نیز منابع دیگر اهل سنت.