- سخن ما 1
- پیش گفتار 3
- اشاره 9
- بخش اول: اصلاح از نظر لغت و اصطلاح 9
- معنای اصطلاحی اصلاح 13
- واژۀ اصلاح در قرآن کریم 13
- جمع بندی معنای لغوی، اصطلاحی و قرآنی 14
- بخش دوم: عناصر مؤثر در دست یابی به وضعیت مطلوب 15
- اشاره 15
- الف) نقش دین 16
- ب) نقش قانون 19
- ج) نقش عدالت 24
- د) نقش مردم 28
- ه -) حاکمیت و اصلاح طلبی 30
- اشاره 30
- حکومت اسلامی در نگاه امیرالمؤمنین علیه السلام 38
- و) آزادی و اصلاح طلبی 40
- اشاره 40
- جمع بندی مطالب: 45
- بخش سوم: قلمرو اصلاح و ساماندهی جامعه 46
- اشاره 46
- الف) اجتماعی 47
- اشاره 47
- تفاوت بین صلح در آیه های نهم و دهم سورۀ حجرات 50
- اصلاح و ساماندهی تدریجی یا انقلاب بنیادی ؟ 55
- ب) فرهنگی و اعتقادی 59
- اشاره 59
- هدف حضرت ابراهیم علیه السلام از شکستن بت ها؟ 62
- ج) سیاسی 66
- د) اقتصادی 75
- جمع بندی مطالب: 82
- اشاره 84
- بخش چهارم: اصلاح و مصلحان 84
- انبیا و ائمه علیهم السلام؛ برترین مصلحان 85
- اشاره 85
- 1) جنگ و ناامنی 87
- 2) بی عفتی و انحراف جنسی 89
- 3) انسان کشی 90
- 4) وضع زنان 90
- 5) خرافات و بیهوده گرایی 91
- ویژگی های مصلح حقیقی 92
- اشاره 92
- الف) اصلاح خویش (خوداصلاحی) 93
- ب) مردمی بودن و مردمی زیستن 95
- ج) شناخت داشتن از اقدام اصلاحی 96
- د) حق گرایی و حق طلبی 99
- د) احترام به قانون و قانون گرایی 101
- س) عدالت خواهی مصلح 105
- هدف های الهی و انسانی مصلحان حقیقی 114
- جمع بندی مطالب: 115
- بخش پنجم: راه کارهای اصلاحی 117
- اشاره 117
- اشاره 118
- گسترش فرهنگ عبادت خداوند 118
- نماز چگونه انسان را از فحشا و منکرات باز می دارد؟ 124
- ترویج و اجرای امر به معروف و نهی از منکر 127
- اشاره 144
- مبارزه با فقر 144
- 1) فقر اقتصادی و مادی 145
- 2) فقر معنوی و فرهنگی 149
- جمع بندی مطالب: 155
- اشاره 157
- بخش ششم: مصلحان دروغین 157
- افساد در نماد اصلاح 158
- قرائت های انحرافی از دین 163
- اشاره 163
- هدف آنانی که از دین قرائت های مختلف داشتند چه بود؟ 168
- جمع بندی مطالب: 174
- بخش هفتم: سرانجام اصلاح گران و افساد گران 176
- اشاره 176
- الف) پاداش اصلاح گران و ره آورد اصلاح طلبی 177
- ب) پی آمدهای فسادگستری 178
- اشاره 178
- جمع بندی مطالب و نتیجه گیری کلی: 181
- منابع و مآخذ 183
که از نادانی مردم می بیند، از آزار و اذیتی که رسول الله صلی الله علیه و آله از جاهلان دورۀ جاهلیت دیده بیش تر و شدیدتر است.
عرض کردم: چگونه؟ فرمود: همانا رسول خدا صلی الله علیه و آله بر مردمی برانگیخته شد که سنگ، تخته سنگ های بزرگ، چوب و مجسمه های چوبی را می پرستیدند؛ امّا هنگامی که قائم ما قیام می کند، همۀ مردم کتاب خدا (قرآن) را به رأی تأویل(1) می کنند و با استناد به تأویل خود، با حضرت به بحث و جدال می پردازند؛ ولی عاقبت، حضرت عدل خود را بر آن ها و در خانه های آن ها وارد خواهد کرد، همان گونه که گرما و سرما داخل می شود».
براساس این حدیث شریف و معجزه آمیز، آزاری که وجود مقدس امام زمان - ارواحنا لتراب مقدمه الفدا - پس از ظهور خویش می بیند، از آزاری که تمام انبیا در راه خدا متحمّل شده اند، افزون تر و طاقت فرساتر است؛ زیرا می دانیم پیامبر صلی الله علیه و آله از قوم خود آن قدر رنج و آزار دید که فرمود: «ما اوذِی نَبّی مِثْلَ ما اوذیتُ؛از میان انبیا هیچ پیامبری به اندازۀ من اذیت نشد»؛ امّا امام صادق علیه السلام می فرماید: «آزار و اذیتی که از جانب مردم، پس از ظهور امام زمان متوجه حضرت می شود، از رنجی که پیامبر صلی الله علیه و آله دید نیز افزون تر است».
راوی حدیث، فضیل بن یسار، با شگفتی از امام می پرسد: «سرّ این مطلب چیست که امام عصر رنج و اذیتی بی نظیر می بیند؟!» امام صادق علیه السلام می فرماید: «سرّش این است که پیامبر با مردمی جاهل مواجه بود که سنگ، صخره و چوب های تراشیده را می پرستیدند؛ اثبات نادرستی عقیده و عمل
1- (1) تأویل: راغب اصفهانی در مفردات الفاظ القرآن آورده که تأویل، مصدر باب تفعیل از ریشۀ ثلاثی مجرد اوْل و آن به معنای بازگشت به اصل است و در اصطلاح، معنای باطنی قرآن است.