- سخن ما 1
- پیش گفتار 3
- اشاره 9
- بخش اول: اصلاح از نظر لغت و اصطلاح 9
- واژۀ اصلاح در قرآن کریم 13
- معنای اصطلاحی اصلاح 13
- جمع بندی معنای لغوی، اصطلاحی و قرآنی 14
- بخش دوم: عناصر مؤثر در دست یابی به وضعیت مطلوب 15
- اشاره 15
- الف) نقش دین 16
- ب) نقش قانون 19
- ج) نقش عدالت 24
- د) نقش مردم 28
- اشاره 30
- ه -) حاکمیت و اصلاح طلبی 30
- حکومت اسلامی در نگاه امیرالمؤمنین علیه السلام 38
- اشاره 40
- و) آزادی و اصلاح طلبی 40
- جمع بندی مطالب: 45
- بخش سوم: قلمرو اصلاح و ساماندهی جامعه 46
- اشاره 46
- الف) اجتماعی 47
- اشاره 47
- تفاوت بین صلح در آیه های نهم و دهم سورۀ حجرات 50
- اصلاح و ساماندهی تدریجی یا انقلاب بنیادی ؟ 55
- ب) فرهنگی و اعتقادی 59
- اشاره 59
- هدف حضرت ابراهیم علیه السلام از شکستن بت ها؟ 62
- ج) سیاسی 66
- د) اقتصادی 75
- جمع بندی مطالب: 82
- بخش چهارم: اصلاح و مصلحان 84
- اشاره 84
- انبیا و ائمه علیهم السلام؛ برترین مصلحان 85
- اشاره 85
- 1) جنگ و ناامنی 87
- 2) بی عفتی و انحراف جنسی 89
- 3) انسان کشی 90
- 4) وضع زنان 90
- 5) خرافات و بیهوده گرایی 91
- ویژگی های مصلح حقیقی 92
- اشاره 92
- الف) اصلاح خویش (خوداصلاحی) 93
- ب) مردمی بودن و مردمی زیستن 95
- ج) شناخت داشتن از اقدام اصلاحی 96
- د) حق گرایی و حق طلبی 99
- د) احترام به قانون و قانون گرایی 101
- س) عدالت خواهی مصلح 105
- هدف های الهی و انسانی مصلحان حقیقی 114
- جمع بندی مطالب: 115
- بخش پنجم: راه کارهای اصلاحی 117
- اشاره 117
- اشاره 118
- گسترش فرهنگ عبادت خداوند 118
- نماز چگونه انسان را از فحشا و منکرات باز می دارد؟ 124
- ترویج و اجرای امر به معروف و نهی از منکر 127
- اشاره 144
- مبارزه با فقر 144
- 1) فقر اقتصادی و مادی 145
- 2) فقر معنوی و فرهنگی 149
- جمع بندی مطالب: 155
- اشاره 157
- بخش ششم: مصلحان دروغین 157
- افساد در نماد اصلاح 158
- قرائت های انحرافی از دین 163
- اشاره 163
- هدف آنانی که از دین قرائت های مختلف داشتند چه بود؟ 168
- جمع بندی مطالب: 174
- بخش هفتم: سرانجام اصلاح گران و افساد گران 176
- اشاره 176
- الف) پاداش اصلاح گران و ره آورد اصلاح طلبی 177
- ب) پی آمدهای فسادگستری 178
- اشاره 178
- جمع بندی مطالب و نتیجه گیری کلی: 181
- منابع و مآخذ 183
حکومت اسلامی در نگاه امیرالمؤمنین علیه السلام
آنچه در کلام امیرالمؤمنین علی علیه السلام آمده است، بیان کامل و روشنی است که یک حاکم اسلامی با در نظر گرفتن احکام و حدود الهی، می تواند جامعه را اصلاح و امنیت و آسایش را در آن برقرار کند.
آن حضرت می فرماید: «اللّهُمَّ انّکَ تَعْلَمُ انَّهُ لَمْ یکُن الّذی کانَ مُنا فَسهً فی سُلْطانٍ وَ لاَ الْتماسَ شَیءٍ مِنْ فُضُول الْحُطامِ و لکنْ لنَرُدَّ المَعالِمَ مِنْ دینکَ و نُظهِرَ الاصلاحَ فی بِلادِکَ، فَیأمَنَ الْمَظلُومُونَ مِنْ عِبادِکَ و تُقامَ الْمُعَطَّلَهُُ مِنْ حُدُودِکَ؛خدایا! تو می دانی آنچه ما در حکومت اسلامی انجام می دهیم، نه برای رسیدن به سلطنت و حکومت بوده و نه برای به دست آوردن متاع دنیا؛ بلکه نقش حکومت به خاطر این است که:
1) آثار دین را که (توسط حُکام جَوْر) تغییر یافته بازگردانیم.
2) در شهرها و جامعه، اصلاح و آسایش را برقرار کنیم تا در سایۀ اصلاح، بندگان مظلومت در امنیت و آسودگی زندگی کنند.
3) احکام و حدود الهی را که در جامعه، کنار گذاشته شده است، پیاده کنیم».(1)
براساس آنچه گذشت، باید گفت که اصلاح جامعه وقتی تحقق می یابد که صاحبان حکومت، مردم را به جای اینکه به بندگی حضرتِ حقّ سوق دهند مردم را به خود دعوت کنند به خدا دعوت نمایند. و روحیۀ مقاومت و ایستادگی در برابر طاغوت، فاسدان و ظالمان عالَم را زنده نمایند و فرهنگ شهادت طلبی
1- (1) نهج البلاغۀ فیض، خطبۀ 131، فراز 3 و 4، ص 406 و 407 و ترجمۀ محمد دشتی، ص 248.