- سخن ما 1
- پیش گفتار 3
- اشاره 9
- بخش اول: اصلاح از نظر لغت و اصطلاح 9
- واژۀ اصلاح در قرآن کریم 13
- معنای اصطلاحی اصلاح 13
- جمع بندی معنای لغوی، اصطلاحی و قرآنی 14
- بخش دوم: عناصر مؤثر در دست یابی به وضعیت مطلوب 15
- اشاره 15
- الف) نقش دین 16
- ب) نقش قانون 19
- ج) نقش عدالت 24
- د) نقش مردم 28
- ه -) حاکمیت و اصلاح طلبی 30
- اشاره 30
- حکومت اسلامی در نگاه امیرالمؤمنین علیه السلام 38
- و) آزادی و اصلاح طلبی 40
- اشاره 40
- جمع بندی مطالب: 45
- بخش سوم: قلمرو اصلاح و ساماندهی جامعه 46
- اشاره 46
- الف) اجتماعی 47
- اشاره 47
- تفاوت بین صلح در آیه های نهم و دهم سورۀ حجرات 50
- اصلاح و ساماندهی تدریجی یا انقلاب بنیادی ؟ 55
- ب) فرهنگی و اعتقادی 59
- اشاره 59
- هدف حضرت ابراهیم علیه السلام از شکستن بت ها؟ 62
- ج) سیاسی 66
- د) اقتصادی 75
- جمع بندی مطالب: 82
- بخش چهارم: اصلاح و مصلحان 84
- اشاره 84
- انبیا و ائمه علیهم السلام؛ برترین مصلحان 85
- اشاره 85
- 1) جنگ و ناامنی 87
- 2) بی عفتی و انحراف جنسی 89
- 3) انسان کشی 90
- 4) وضع زنان 90
- 5) خرافات و بیهوده گرایی 91
- ویژگی های مصلح حقیقی 92
- اشاره 92
- الف) اصلاح خویش (خوداصلاحی) 93
- ب) مردمی بودن و مردمی زیستن 95
- ج) شناخت داشتن از اقدام اصلاحی 96
- د) حق گرایی و حق طلبی 99
- د) احترام به قانون و قانون گرایی 101
- س) عدالت خواهی مصلح 105
- هدف های الهی و انسانی مصلحان حقیقی 114
- جمع بندی مطالب: 115
- بخش پنجم: راه کارهای اصلاحی 117
- اشاره 117
- اشاره 118
- گسترش فرهنگ عبادت خداوند 118
- نماز چگونه انسان را از فحشا و منکرات باز می دارد؟ 124
- ترویج و اجرای امر به معروف و نهی از منکر 127
- اشاره 144
- مبارزه با فقر 144
- 1) فقر اقتصادی و مادی 145
- 2) فقر معنوی و فرهنگی 149
- جمع بندی مطالب: 155
- اشاره 157
- بخش ششم: مصلحان دروغین 157
- افساد در نماد اصلاح 158
- قرائت های انحرافی از دین 163
- اشاره 163
- هدف آنانی که از دین قرائت های مختلف داشتند چه بود؟ 168
- جمع بندی مطالب: 174
- اشاره 176
- بخش هفتم: سرانجام اصلاح گران و افساد گران 176
- الف) پاداش اصلاح گران و ره آورد اصلاح طلبی 177
- ب) پی آمدهای فسادگستری 178
- اشاره 178
- جمع بندی مطالب و نتیجه گیری کلی: 181
- منابع و مآخذ 183
و معنویت و بیزاری از آداب و رسوم کفر و خرافات را در جامعه ترویج کنند و اصلاح به آن است که احکام نورانی اسلام پیاده شود همان طوری که حضرت علی علیه السلام فرمود: «تُقامَ الْمُعَطَّلَهُ مِنْ حُدُودِکَ».(1)اصلاح وقتی پیاده می شود که سران حکومت دفاع از مظلومان را در عالَم سرلوحۀ کار خودشان قرار دهند. همان طوری که حضرت علی علیه السلام فرمود: «فَیأمَنَ الْمَظلُومُونَ مِِنْ عِبادِکَ».(2)اصلاح وقتی انجام می شود که در کل جامعه اعم از شهر و روستا آثار دین و معنویت حاکم باشد همان گونه که حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: «لیزُدَّ المَعالِمَ مِنْ دینکَ».(3)
کسی می تواند شعار اصلاح را سردهد که هدف او از حکومت، رسیدن به ریاست و تقویت باند و حزب خود نباشد؛ بلکه احیای حق و نابودی باطل باشد، همان طوری که حضرت علی علیه السلام فرموده اند:
«واللهِ لَهِیَ احَبُّ الیَّ مِنْ امْرَتِکُمْ، الاّ انْ اقیمَ حَقّاً اوْ ادْفَعَ باطِلاً».
ابن عباس می گوید که در سرزمین «ذی قار» خدمت امام علی علیه السلام رفتم که داشت کفش خود را پینه می زد. وقتی مرا دید، فرمود: «قیمت این کفش چه قدر است؟» گفتم: «بهایی ندارد.» فرمود: «به خدا سوگند! همین کفش بی ارزش، نزد من از حکومت بر شما محبوب تر است؛ مگر اینکه حقّی را با آن به پا دارم، یا باطلی را دفع کنم».(4)
1- (1) همان.
2- (2) همان.
3- (3) همان.
4- (4) نهج البلاغه، ترجمۀ محمد دشتی، خطبۀ 33، ص 85.