- سخن ما 1
- پیش گفتار 3
- اشاره 9
- بخش اول: اصلاح از نظر لغت و اصطلاح 9
- واژۀ اصلاح در قرآن کریم 13
- معنای اصطلاحی اصلاح 13
- جمع بندی معنای لغوی، اصطلاحی و قرآنی 14
- بخش دوم: عناصر مؤثر در دست یابی به وضعیت مطلوب 15
- اشاره 15
- الف) نقش دین 16
- ب) نقش قانون 19
- ج) نقش عدالت 24
- د) نقش مردم 28
- ه -) حاکمیت و اصلاح طلبی 30
- اشاره 30
- حکومت اسلامی در نگاه امیرالمؤمنین علیه السلام 38
- و) آزادی و اصلاح طلبی 40
- اشاره 40
- جمع بندی مطالب: 45
- اشاره 46
- بخش سوم: قلمرو اصلاح و ساماندهی جامعه 46
- اشاره 47
- الف) اجتماعی 47
- تفاوت بین صلح در آیه های نهم و دهم سورۀ حجرات 50
- اصلاح و ساماندهی تدریجی یا انقلاب بنیادی ؟ 55
- ب) فرهنگی و اعتقادی 59
- اشاره 59
- هدف حضرت ابراهیم علیه السلام از شکستن بت ها؟ 62
- ج) سیاسی 66
- د) اقتصادی 75
- جمع بندی مطالب: 82
- اشاره 84
- بخش چهارم: اصلاح و مصلحان 84
- انبیا و ائمه علیهم السلام؛ برترین مصلحان 85
- اشاره 85
- 1) جنگ و ناامنی 87
- 2) بی عفتی و انحراف جنسی 89
- 3) انسان کشی 90
- 4) وضع زنان 90
- 5) خرافات و بیهوده گرایی 91
- ویژگی های مصلح حقیقی 92
- اشاره 92
- الف) اصلاح خویش (خوداصلاحی) 93
- ب) مردمی بودن و مردمی زیستن 95
- ج) شناخت داشتن از اقدام اصلاحی 96
- د) حق گرایی و حق طلبی 99
- د) احترام به قانون و قانون گرایی 101
- س) عدالت خواهی مصلح 105
- هدف های الهی و انسانی مصلحان حقیقی 114
- جمع بندی مطالب: 115
- بخش پنجم: راه کارهای اصلاحی 117
- اشاره 117
- اشاره 118
- گسترش فرهنگ عبادت خداوند 118
- نماز چگونه انسان را از فحشا و منکرات باز می دارد؟ 124
- ترویج و اجرای امر به معروف و نهی از منکر 127
- اشاره 144
- مبارزه با فقر 144
- 1) فقر اقتصادی و مادی 145
- 2) فقر معنوی و فرهنگی 149
- جمع بندی مطالب: 155
- اشاره 157
- بخش ششم: مصلحان دروغین 157
- افساد در نماد اصلاح 158
- قرائت های انحرافی از دین 163
- اشاره 163
- هدف آنانی که از دین قرائت های مختلف داشتند چه بود؟ 168
- جمع بندی مطالب: 174
- بخش هفتم: سرانجام اصلاح گران و افساد گران 176
- اشاره 176
- الف) پاداش اصلاح گران و ره آورد اصلاح طلبی 177
- ب) پی آمدهای فسادگستری 178
- اشاره 178
- جمع بندی مطالب و نتیجه گیری کلی: 181
- منابع و مآخذ 183
مستضعفان، بی تفاوتی مردم در برابر حرمت شکنی مقدسات، بی توجهی مردم نسبت به شکستن حریم قرآن و سنت پیامبر، سپردن حکومت نابخردان و بی دینان، نفوذ شبهه پراکنان در مراکز فرهنگی، دنیاگرایی و دنیازدگی دانشمندان، سپردن امور فرهنگی به تنگ مایگان علمی، استثمار مردم، انحراف از آموزه های دینی و رفتار غیرعادلانه با مردم اشاره می کند.(1)
امام حسین علیه السلام در راه عراق، در منزل «ذی حسم» فرمود: «پیش آمد ما همین است که می بینید. اوضاع زمان ما دگرگون شده است. زشتی ها آشکار شده و نیکی ها از محیط رخت بربسته است. از فضیلت ها جز اندکی مانند قطرات ته ماندۀ ظرف آب، باقی نمانده است. مردم، در زندگی پست و ذلت باری به سر می برند. صحنۀ زندگی، همچون چراگاهی پرسنگلاخ و کم علف، به جایگاه سخت و دشواری تبدیل شده است. آیا نمی بینید که دیگر به حق عمل و از باطل خودداری نمی شود؟».(2)
حرکت اصلاحی امام حسین علیه السلام، حرکتی است که تمام زوایای جامعۀ آن روز و جوامع بعدی را شامل می شود. همۀ نواقص و کاستی ها را شناسایی می کند و طرح و برنامه هایی را برای مقابله با آنها عرضه می دارد.
نمی توان و نباید بعضی از ابعاد و جنبه های اصلاحات جامعه را نادیده انگاشت و به برخی از آنها شدّت بخشید. اگر بنا داریم همچون امام حسین علیه السلام اصلاحات را در همۀ ابعاد دنبال کنیم، گل گشتی در سخنان مقام معظم رهبری، که ترجمان بی بدیل و کم نظیر سیرۀ اهل البیت است، می زنیم و پرده از رخ برمی گیریم و بدون شرح و تفصیل، فهرستی از آنچه ایشان در خطبه های
1- (1) تحف العقول، ص 239-237، و بلاغه الحسین، ص 135-130.
2- (2) تحف العقول، ص 245 و بحارالانوار، ج 44، ص 192.