- سخن ما 1
- پیش گفتار 3
- اشاره 9
- بخش اول: اصلاح از نظر لغت و اصطلاح 9
- معنای اصطلاحی اصلاح 13
- واژۀ اصلاح در قرآن کریم 13
- جمع بندی معنای لغوی، اصطلاحی و قرآنی 14
- بخش دوم: عناصر مؤثر در دست یابی به وضعیت مطلوب 15
- اشاره 15
- الف) نقش دین 16
- ب) نقش قانون 19
- ج) نقش عدالت 24
- د) نقش مردم 28
- ه -) حاکمیت و اصلاح طلبی 30
- اشاره 30
- حکومت اسلامی در نگاه امیرالمؤمنین علیه السلام 38
- و) آزادی و اصلاح طلبی 40
- اشاره 40
- جمع بندی مطالب: 45
- اشاره 46
- بخش سوم: قلمرو اصلاح و ساماندهی جامعه 46
- اشاره 47
- الف) اجتماعی 47
- تفاوت بین صلح در آیه های نهم و دهم سورۀ حجرات 50
- اصلاح و ساماندهی تدریجی یا انقلاب بنیادی ؟ 55
- ب) فرهنگی و اعتقادی 59
- اشاره 59
- هدف حضرت ابراهیم علیه السلام از شکستن بت ها؟ 62
- ج) سیاسی 66
- د) اقتصادی 75
- جمع بندی مطالب: 82
- اشاره 84
- بخش چهارم: اصلاح و مصلحان 84
- انبیا و ائمه علیهم السلام؛ برترین مصلحان 85
- اشاره 85
- 1) جنگ و ناامنی 87
- 2) بی عفتی و انحراف جنسی 89
- 3) انسان کشی 90
- 4) وضع زنان 90
- 5) خرافات و بیهوده گرایی 91
- ویژگی های مصلح حقیقی 92
- اشاره 92
- الف) اصلاح خویش (خوداصلاحی) 93
- ب) مردمی بودن و مردمی زیستن 95
- ج) شناخت داشتن از اقدام اصلاحی 96
- د) حق گرایی و حق طلبی 99
- د) احترام به قانون و قانون گرایی 101
- س) عدالت خواهی مصلح 105
- هدف های الهی و انسانی مصلحان حقیقی 114
- جمع بندی مطالب: 115
- بخش پنجم: راه کارهای اصلاحی 117
- اشاره 117
- اشاره 118
- گسترش فرهنگ عبادت خداوند 118
- نماز چگونه انسان را از فحشا و منکرات باز می دارد؟ 124
- ترویج و اجرای امر به معروف و نهی از منکر 127
- اشاره 144
- مبارزه با فقر 144
- 1) فقر اقتصادی و مادی 145
- 2) فقر معنوی و فرهنگی 149
- جمع بندی مطالب: 155
- اشاره 157
- بخش ششم: مصلحان دروغین 157
- افساد در نماد اصلاح 158
- قرائت های انحرافی از دین 163
- اشاره 163
- هدف آنانی که از دین قرائت های مختلف داشتند چه بود؟ 168
- جمع بندی مطالب: 174
- بخش هفتم: سرانجام اصلاح گران و افساد گران 176
- اشاره 176
- الف) پاداش اصلاح گران و ره آورد اصلاح طلبی 177
- ب) پی آمدهای فسادگستری 178
- اشاره 178
- جمع بندی مطالب و نتیجه گیری کلی: 181
- منابع و مآخذ 183
با اموری که آن را اصلاح کند و سامان بخشد». او ضمن این توضیح می گوید: امور دین و ملت، از جانب خداوند به پیامبرش واگذار شده تا «لِیسُوسَ عِبادَهُ؛(1)بندگان خدا را براساس سیاست الهی، تربیت و اصلاح کند». در فرهنگ عمید آمده: «سیاست: اصلاح امور خلق و ادارۀ کارهای مملکت، رعیت داری و مردم داری است».(2)
با توجه به معانی سیاست، باید در تمام سطوح یک نظام اجتماعی بُعد اصلاح نیز مدّنظر قرار گیرد.
امیرالمؤمنین علیه السلام در رابطه با برخورد ادارات و مسئولین با مردم می فرمایند:
«... وَاخْفِضْ لِلرَّعْیَهِ جَناحَکَ، وَابْسُطْ لَهُمْ وَجْهَکَ، وَ ألِنْ لَهُمْ جانِبَکَ، وَ آسِ بَینَهُمْ فی اللَّحْظَهِ وَالنَّظْرَهِ و الاشارَهِ وَالتَّحیهِ؛پر و بالت را برای مردم بگستر و با آنها متواضع باش، با چهرۀ گشاده با آنان روبه رو شو، نرمش را نسبت به آنها نصب الْعَینْ خود قرار بده و در نگاه، اشاره و سلام کردن میان مردم مساوات را رعایت کن».(3)
آن حضرت علیه السلام خطاب به مالک اشتر می فرماید: «وَأَمْضِ لِکُلِّ یوْمٍ عَمَلِهِ فانَّ لِکُلِّ یوْمٍ ما فیه؛کار هر روز را در همان روز انجام بده، زیرا برای هر روز کاری است (اگر کار امروز را به فردا موکول کردی، سبب انباشته شدن کارها و بی نظمی در امور و باعث سرگردان شدن مردم خواهد شد)»(4).
1- (1) همان.
2- (2) فرهنگ عمید (واژۀ سیاست).
3- (3) نهج البلاغه، ترجمۀ دشتی، نامۀ 46، فراز 3.
4- (4) همان، نامۀ 53، فراز 115، ص 582.