سیمای مصلحان از منظر آیات و روایات صفحه 95

امیرالمؤمنین علی علیه السلام می فرمایند: «أیها النّاسُ انّی وَاللهِ ما احُثُّکُمْ علی طاعهٍٍ الاّ وَ اسْبَقْکُمُ الیها و لا أنهاکُم عن مَعْصِیهٍ الاّ و اتناهی قَبلکُم عَنها(1) ؛ ای مردم! سوگند به خدا من شما را به هیچ طاعتی وادار نمی کنم، مگر اینکه خود در آن بر شما پیشی گرفته باشم و از نافرمانی و معصیتی بازنمی دارم، مگر اینکه خود پیش از شما از آن دست کشیده باشم».

بدین ترتیب، مصلحان واقعی و حقیقی در هر حرکت اصلاحی، باید خودسازی و اصلاح خویش را اصل قرار دهند تا بتوانند دیگران را اصلاح کنند.

این مسئله، حقیقتی انکارناپذیر است که انسان ها آنگاه به طرح ها، برنامه ها و اصلاحات تن می دهند که راستی و درستی ببیند و جلوه های عملی پیشنهاد را نخست در اصلاح طلبان مشاهده کنند؛ زیرا سراسر دنیا را مدعیان و شعارپیشگان پر کرده اند و ادعا و آوای شان گوش فلک را آزرده است؛ ولی فاصلۀ زیادی بین شعارها و عمل هاست.

ب) مردمی بودن و مردمی زیستن

دومین ویژگی مصلح، مردمی بودن است. قرآن در توصیف پیامبر اسلام می فرماید: «لَقَدْ جَاءکُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِکُمْ عَزِیزٌ عَلَیهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِیصٌ عَلَیکُم بِالْمُؤْمِنِینَ رَؤُوفٌ رَّحِیمٌ(2) ؛ پیامبری از میان خودتان برخاست (نه از فرشتگان و نه از اجنّه) و با تمام وجود، بر شما دل می سوزاند و برای هدایت شما حریصانه پی گیری می کند و تمام وجودش عشق و محبت به شماست».