سیمای مصلحان از منظر آیات و روایات صفحه 96

چنانکه از سخنان امام علی علیه السلام درمی یابیم، یکی از ویژگی های رهبران حقّ این است که خود را با ضعیف ترین افراد ملّت هماهنگ کنند. در نامۀ 45 نهج البلاغه آمده است: «أاَقْنَعُ مِنْ نَفْسی بأَنْ یقالَ هذا امیرُالمؤمنینَ و لااُشارکَهَمْ فی مَکارِهِ الدَّهْرِ اوْ اکوُنَ اسْوَهً لَهُمْ فی جُشُوبَهِ الْعَیشِ(1) ؛ آیا به همین قناعت کنم که گفته شود من امیرالمؤمنین هستم؟ امّا با مؤمنان در سختی های روزگار شرکت نکنم و در تلخی های زندگی، پیشوای آنها نباشم!».

در سخن دیگری علی علیه السلام فرمودند: «اِنّ اللهَ جَعَلَنی اماماً لِخَلْقِهِ، فَفَرَضَ عَلَی التّقدیرَ فی نفسی وَ مَطْعَمِی وَ مَشْرَبی وَ مَلْبَسی کَضُعَفاء النّاسِ، کَی یقْتَدی الْفَقیرُ وَ لایطغِی الْغَنِی غِناهُ(2) ؛ همانا خداوند مرا رهبر خلقش قرار داد و بر من واجب کرد که در مورد خود، خوراک، نوشیدن و لباس، همانند مردم تهی دست و ناتوان، بر خود تنگ گیرم، تا فقیر از فقر من پیروی کند [و به ستوه نیاید] و ثروتمند به خاطر ثروتش، طغیان نکند».

از آنجا که شیوۀ زندگی امامان و رهبران الهی الگوی هر مسلمانی است، مصلحان نیز در مسیر اصلاح باید همچون امامان در تلخی و شیرینی زندگی مردم شریک باشند تا مردم آنها را از خودشان بدانند و این سبب نفوذ کلام شان خواهد شد.

ج) شناخت داشتن از اقدام اصلاحی

در نخستین گام از حرکت های اصلاحی، باید چارچوب ها، زمینه ها، اصول و معیارهای اصلاح و پی آمدهای آن به دقت بررسی شوند و تجربۀ سایر جوامع