اصول عقاید ( توحید ) صفحه 70

از مثال های فوق نتیجه می گیریم که انسان تا نخواهد ودر مقام شناخت و بهره گیری نباشد، نه می شناسد ونه بهره می گیرد . اگر افرادی آثار خدا را می بینند و مطالعه می کنند وباز هم ایمان نمی آورند، برای آن است که هدفشان از مطالعه شناخت خدا نیست . اگر کسی در اندیشه شناخت خدا باشد، با یک دلیل او را شناخته وایمان می آورد و چنانچه شخصی در چنین اندیشه ای نباشد با هزار دلیل نیز به خدا ایمان نمی آورد .

2- دوام نعمت ها : اگر نعمتی از اوّل عمر با ما بود دیگر برای ما تازگی ندارد؛ اینکه ما آثار خدا

را می بینیم و به یاد او نیستیم و قدر آن را نمی دانیم چون از اوّل زندگی در نعمت و با نعمت بوده ایم .

مثال : تا به حال خدا را به خاطر وجود انگشت شصت خود شکر نکرده اید، چون از اوّل تولّد با شما بوده است ، امّا اگر این انگشت برای مدّت کوتاهی بسته شود یا اصلاً بریده شود، می بینید که بدون آن نمی توانید حتّی دگمه یقه خود را ببندید . (همین الا ن که این جمله ها را می خوانید می توانید آزمایش کنید) .

آری ، دوام نعمت ها سبب غفلت ما از خدا می شود و یکی از فلسفه های ناگواری ها همین هشدارهاست . قرآن می فرماید : ما گاهی مردم را در تنگنا قرار می دهیم . (لعلّهم یضّرعون )(177) تا شاید به ما توجّه و به درگاه ما تضرّع کنند .

قرآن مکرّر به مردم امر می کند که یاد نعمت ها و امدادهای الهی باشید و در دعاها مشاهده می کنیم که اولیای دین یک یک نعمت های خدا را ذکر می کنند :

پروردگارا ! تویی که مارا از کوچکی به بزرگی ، از جهل به علم ، از کمی به زیادی ، از فقر به غنا و از مرض به سلامتی رساندی . درباره یاد خدا و نعمت های او قبلاً مطالبی را بیان کردیم .

3- تاءثیر پذیری از محیط : یکی از عوامل انحراف انسان از مذهب ودستورات مذهبی ، تاءثیرپذیری از محیط است . انسان طبعاً و وجداناً از دزدی ناراحت می شود وخیانت را بد

می داند لکن اگر در محیطی قرار گرفت که افراد آن دزد و خائن بودند او هم با آن رفتارها خو می گیرد .

4- فرار از مسئولیّت : گاهی بی اعتنایی به مذهب ، به خاطر فرار از مسئولیّت است ، زیرا پذیرفتن دین ، مساوی با قبول برخی قید وبندها است و گروهی به خاطر اینکه به خیال خود آزاد باشند به مذهب بی اعتنا می شوند، غافل از آنکه رها شدن از فرمان و اطاعت خدا، مستلزم اسارت و بندگی دیگران است . کسی که بنده او نشد بنده همه می شود و کسی که فرمان او را نپذیرفت بله قربان گوی همه خواهد بود . (ومَن یُشرک باللّه فکانّما خَرّ من السماء فَتَخطفَه الطّیر)(178) کسی که در کنار خدا به سراغ غیر خدا رود او را به هر سویی می برند .