قرآن شناسی صفحه 184

*پرسش

غفلت چیست و عوامل آن کدام است ؟

*پاسخ

غفلت عبارت است از این که پرده ای بر فکر و دل انسان بیافتد و از یک واقعیت و حقیقتی دور بماند. قرآن کریم، در این باره می فرماید.

«برخی از انسان ها دل دارند ولی فهم عمیق و ژرف نگری ندارند، چشم دارند ولی بصیرت ندارند، گوش دارند، ولی با آن نمی شنوند!»

و در ادامه آیه می فرماید:

(أُولئِکَ کَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِکَ هُمُ الْغافِلُونَ) ؛ (1)«اینها مثل حیوانات هستند بلکه از حیوانات نیز پست ترند، این ها همان کسانی هستند، که غافلند!»

اینجا غفلت می تواند اعم باشد از غفلت از خدا، غفلت از آیات خدا، یا غفلت از آخرت به تعبیر دیگر غفلت از هر آنچه که انسان را به سوی کمال می برد.

مراتب انسان

گاهی انسان کامل است انسانی که با شعور و به یاد خدا باشد؛ گاهی انسان مانند حیوان می شود؛ و گاهی از حیوان هم پست تر می شود، چنانچه در آیه آمده است. برخی گفته اند: یک مرحله دیگر هم وجود دارد و آن این که انسان حیوان شود، نه مانند حیوان!

به هر حال کسی که از یاد خدا غافل شود، از ابزارهای شناخت خودش که چشم، گوش و عقل باشد استفاده نکند، از مرحله انسانیت ساقط می شود.

غافلان از چه غفلت دارند؟!