قرآن شناسی صفحه 226

(یُوصِیکُمُ اللّهُ فِی أَوْلادِکُمْ لِلذَّکَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَیَیْنِ) ؛ «خداوند به شما سفارش می کند در تقسیم ارث، به پسر دو برابر دختر بدهید.»

مثال

اگر یک برادر باشد و یک خواهر، دو برابر به پسر می رسد. حال آیا پدر و مادر می توانند این سهم را تغییر دهند مثلاً بگویند دختر برابر پسر ببرد؟ خیر این کار از عهده پدر و مادر خارج است و چنین حقی را ندارند چون این از احکام الهی است همان طوری که در مورد همسر و پدر و مادر معین شده که چقدر ارث ببرند و با شرایط خاصی این تقسیم ارث آمده و کسی نمی تواند آن ها را تغییر بدهد، چون این ها حدود و قوانین الهی است و ما حق تغییر آن ها را نداریم.(1)

چنان چه بیان شد هر شخصی حق دارد که تا یک سوم اموال خودش را وصیت کند که مقداری از آن را به فلان فرزندم برای خرج تحصیلش بدهید، یا فرزندی که نیاز به مسکن دارد مبلغی را به او پرداخت نمایید. ولی همین را هم حق ندارد بیش از یک سوم وصیت بکند، و اگر بیش از آن شد مقدار بیش ترش صحیح نیست، مگر این که بقیه وارث ها اجازه بدهند. یا مثلاً فرزندان او اجازه بدهند که نصف اموالش را در راه خیر مصرف کنند.(2)

خلاصه

1. در وصیت نمی شود سهام ارث را تغییر داد.

2. شخصی که وصیت می کند می تواند تا یک سوم از اموال خودش را برای کارهای خیر، یا برای شخص خاص از فرزند یا غیرفرزند وصیت کند.

3. اگر بیش تر از یک سوم وصیت کرد، منوط به اجازه وارثان است و اگر اجازه ندادند، آن مقدار اضافه از وصیت باطل است.