- [مقدمه] 1
- اهمّیت شُکر 2
- اشاره 2
- فرمانِ إلهی بر لزوم شُکرگزاری 4
- 1. شُکر، هدفِ نعمت های إلهی 6
- نکاتِ مرتبط با شُکر 6
- اشاره 6
- 2. شُکر، مانعِ عذاب و موجبِ ثواب 9
- 3. شُکر، موجبِ افزایشِ نعمت، و تبیینی بر آن 10
- 4. بازگشتِ اثرِ شُکر، به شُکرگزار 18
- 5. تلاشِ شیطان برای منعِ از شُکر 20
- اشاره 21
- 6. رسیدنِ شیطان به هدفِ منعِ اکثرِ مردم از شُکر، از نظرِ کمّی و کیفی 21
- پرسشی و پاسخی 24
- 7. لزوم توجّه به نعمت های باطنی و معنوی 26
- اشاره 26
- ناسپاسی برابر نعمت های جاری شده بر دست پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم - ، اهل بیت - علیهم السلام - و نیکان از مؤمنین 28
- 8. شُکرِ خداوند، نعمتی است که شُکری دیگر را می طلبد 32
- سرِّ این که هر شُکری، شُکرِ دیگری را می طلبد 34
- لزومِ تبعیّتِ دقیق از تعالیم معصومین - علیهم السلام - و لزومِ احتراز از سقوط در ورطه ی تعطیل و تشبیه 38
- توضیحی در حقیقتِ شُکر 40
- لزومِ شُکرگزاری از وسائطِ فیضِ إلهی 42
- اشاره 42
- یک پرسش و پاسخ در رابطه ی با انحصارِ حمد به خداوند عزَّوجلّ 45
- اشاره 47
- سجده ی شُکر 47
- استحبابِ أکیدِ سجده ی شُکر بعد از نمازِ واجب و موضعِ آن 50
چنین عملی موجب عدم صدق شُکر و کفران نعمت است؛ زیرا کفران نعمت یعنی پوشاندن نعمت، یا به عدم اعتراف یا این که نعمت گیرنده در عین اعتراف، به مقتضای اعتراف عمل نکند.
ولی کمالِ شُکر در آن است که فرد، علاوه بر اعتراف قلبی به نعمت و مُنعِم، در گفتار و کردار نیز این اعتراف را ابراز کند. از این جهت گفته اند شُکر سه گونه است:
الف. شُکرٌ بِالقَلبِ؛ و هو تَصَوُّرُ النعمَهِ و المُنعِم؛
شُکر توسّط قلب یعنی تصوّر نعمت و نعمت دهنده.
ب. شُکرٌ بِاللِّسانِ؛ و هو الثَّناءُ عَلی المُنعِم؛
شُکر توسّط زبان یعنی ستایشِ نعمت دهنده.
ج. شُکرٌ بِسائِرِ الجَوارِح؛
تشکّر عملی، با ارائه ی مال یا خدمت.
لزومِ شُکرگزاری از وسائطِ فیضِ إلهی
اشاره
از مطالب مهمّی که معصومین - علیهم السلام - مردم را بدان توجّه داده اند و مورد اشاره ی قرآن کریم قرار گرفته است، لزوم شُکرگزاری وسائط فیض الهی است. گرچه بازگشت همه ی نعمت ها به ذاتِ أقدس حقّ جلّ وعلا است، امّا این که افرادی وسیله ی رسیدن نعمت قرار گرفته اند و این توفیق را یافته اند که در عین