- [مقدمه] 1
- اهمّیت شُکر 2
- اشاره 2
- فرمانِ إلهی بر لزوم شُکرگزاری 4
- 1. شُکر، هدفِ نعمت های إلهی 6
- نکاتِ مرتبط با شُکر 6
- اشاره 6
- 2. شُکر، مانعِ عذاب و موجبِ ثواب 9
- 3. شُکر، موجبِ افزایشِ نعمت، و تبیینی بر آن 10
- 4. بازگشتِ اثرِ شُکر، به شُکرگزار 18
- 5. تلاشِ شیطان برای منعِ از شُکر 20
- اشاره 21
- 6. رسیدنِ شیطان به هدفِ منعِ اکثرِ مردم از شُکر، از نظرِ کمّی و کیفی 21
- پرسشی و پاسخی 24
- 7. لزوم توجّه به نعمت های باطنی و معنوی 26
- اشاره 26
- ناسپاسی برابر نعمت های جاری شده بر دست پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم - ، اهل بیت - علیهم السلام - و نیکان از مؤمنین 28
- 8. شُکرِ خداوند، نعمتی است که شُکری دیگر را می طلبد 32
- سرِّ این که هر شُکری، شُکرِ دیگری را می طلبد 34
- لزومِ تبعیّتِ دقیق از تعالیم معصومین - علیهم السلام - و لزومِ احتراز از سقوط در ورطه ی تعطیل و تشبیه 38
- توضیحی در حقیقتِ شُکر 40
- لزومِ شُکرگزاری از وسائطِ فیضِ إلهی 42
- اشاره 42
- یک پرسش و پاسخ در رابطه ی با انحصارِ حمد به خداوند عزَّوجلّ 45
- اشاره 47
- سجده ی شُکر 47
- استحبابِ أکیدِ سجده ی شُکر بعد از نمازِ واجب و موضعِ آن 50
تِلکَ النِّعمَهَ عَلَی یَدِه؛(1)
از حقوق شُکرگزاری برای خداوند این است که تشکّر کنی از کسی که آن نعمت بر دستان او (به واسطه ی او) جاری شده است.
و مرحوم صدوق; می فرماید: از عبارات مختصر منقول از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم - است که:
لا یَشکُرُ اللَّهَ مَن لا یَشکُرُ النَّاس؛(2)
شُکر خداوند را به جا نیاورده است کسی که از مردم شُکرگزاری نکند.
و این که کسی فکر کند من فقط خداوند را که منشأ همه ی نعمت هاست شُکر می گزارم و به دیگران کاری ندارم؛ چون همه چیز به دست خداوند و از او می باشد، خلاف روایات است. از امام سجّاد - علیه السلام - آمده است:
یَقولُ اللَّهُ تَبارکَ و تَعالَی لِعَبدٍ مِن عَبیدِهِ یَومَ القِیامَهِ: أ شَکَرتَ فُلاناً؟ فَیَقولُ: بَل شَکَرتُکَ یا رَبِّ. فَیَقولُ: لَم تَشکُرنی إذ لَم تَشکُرهُ؛
خداوند تبارک و تعالی در روز قیامت به بنده ای از بندگانش می فرماید: آیا از فلانی سپاس گزاری کردی؟
1- وسائل الشیعه، ج 16، ص311.
2- من لایحضره الفقیه، ج 4، ص380.