- [مقدمه] 1
- اهمّیت شُکر 2
- اشاره 2
- فرمانِ إلهی بر لزوم شُکرگزاری 4
- 1. شُکر، هدفِ نعمت های إلهی 6
- نکاتِ مرتبط با شُکر 6
- اشاره 6
- 2. شُکر، مانعِ عذاب و موجبِ ثواب 9
- 3. شُکر، موجبِ افزایشِ نعمت، و تبیینی بر آن 10
- 4. بازگشتِ اثرِ شُکر، به شُکرگزار 18
- 5. تلاشِ شیطان برای منعِ از شُکر 20
- اشاره 21
- 6. رسیدنِ شیطان به هدفِ منعِ اکثرِ مردم از شُکر، از نظرِ کمّی و کیفی 21
- پرسشی و پاسخی 24
- 7. لزوم توجّه به نعمت های باطنی و معنوی 26
- اشاره 26
- ناسپاسی برابر نعمت های جاری شده بر دست پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم - ، اهل بیت - علیهم السلام - و نیکان از مؤمنین 28
- 8. شُکرِ خداوند، نعمتی است که شُکری دیگر را می طلبد 32
- سرِّ این که هر شُکری، شُکرِ دیگری را می طلبد 34
- لزومِ تبعیّتِ دقیق از تعالیم معصومین - علیهم السلام - و لزومِ احتراز از سقوط در ورطه ی تعطیل و تشبیه 38
- توضیحی در حقیقتِ شُکر 40
- لزومِ شُکرگزاری از وسائطِ فیضِ إلهی 42
- اشاره 42
- یک پرسش و پاسخ در رابطه ی با انحصارِ حمد به خداوند عزَّوجلّ 45
- اشاره 47
- سجده ی شُکر 47
- استحبابِ أکیدِ سجده ی شُکر بعد از نمازِ واجب و موضعِ آن 50
خَدَّهُ عَلَی التُّرابِ شُکراً لِلَّه؛(1)
هرگاه یکی از شما نعمت خداوند عزّوجلّ را یاد آورد، گونه ی خود را به جهتِ شُکرِ خداوند بر خاک نهد.
و تا آن اندازه سجده ی شُکر هنگامِ یاد آمدنِ نعمت، مورد تأکید قرار گرفته است که حضرت - علیه السلام - در دنباله ی آن می فرمایند: اگر فرد سوار هم هست، پیاده شود و سجده نماید و اگر نمی تواند پیاده شود چون مورد توجّه دیگران قرار می گیرد و ترسِ شهرت است، بر برآمدگی زین اسب یا هر چیزی مثل آن سجده کند، و در آخر امام - علیه السلام - می فرمایند: اگر بر این هم توانایی ندارد:
فَلیَضَع خَدَّهُ عَلَی کَفِّهِ ثُمَّ لیَحمَدِ اللَّهَ عَلَی مَا أنعَمَ عَلَیه؛(2)
گونه ی خود را بر دستِ خود نهد و سپس خدای را بر نعمتی که به او داده سپاس گزارد.
استحبابِ أکیدِ سجده ی شُکر بعد از نمازِ واجب و موضعِ آن
و مطلب آخری که در این جا ذکر می کنم آن است که سجده ی شُکر بعد از نماز برای شُکر بر توفیق
1- بحارالأنوار، ج 68، ص35.
2- کافی، ج 2، ص98.