- پیشگفتار 1
- 1- سیر کلی مباحث کتاب 3
- اشاره 3
- 2- فضیلت معرفه الله و آثار آن 4
- اشاره 9
- مرحله اول: اثبات آفریدگار از راه سیر آفاقی 10
- مرحله دوم: اثبات آفریدگار از راه سیر انفسی 14
- اشاره 18
- اشاره 21
- اشاره 53
- مرحله دوم: راه های تذکر و یادآوری معرفت فطری 53
- اشاره 57
- مرحله سوم: تسلیم و ایمان در خداشناسی دینی 75
- اشاره 75
- 1- ارتباط اراده با دواعی و سائقه ها 79
- اشاره 79
- اشاره 89
- 2- ویژگی های روح ایمان 91
- 3- ایمان و قلب 92
- 4- ایمان و عمل 93
- 5- درجات ایمان 94
- اشاره 102
- اشاره 126
- 1. نظریه جبر 127
- اشاره 127
- نظریه جبر و نقد آن 127
- 2. دلایل نظریه جبر و نقد آن 130
- 3. جبر علّی و نقد آن 135
- 1. معانی تفویض 140
- اشاره 140
- 2. دلایل نظریه ی تفویض و نقد آن 142
- 3. معنای قدریه 146
- اشاره 155
- 3. مفهوم قضا و قدر 161
- 4. اقسام قدر و قضا 162
- اشاره 162
- 4/2. قدر و قضای تکوینی و ارتباط آن با اختیار انسان 164
- اشاره 167
- 1. مفهوم بداء 167
- 2. دلایل عقلی بداء 172
- 3. بداء و علم ازلی 173
- 4. آثار آموزه ی بداء 174
- 4/1. خداشناسی 174
- اشاره 174
- 4/3. انسان شناسی 175
- 5. اسباب بداء 176
- اشاره 179
- 2. حکمت شرور 183
- اشاره 183
- 2/1. شرور کیفری 183
- 2/2. شرور غیر کیفری 187
- 2/3. جمع بندی بحث 188
- 3. رویکرد کلام جدید به شرور و نقد آن 191
- اشاره 193
«وَ نَبْلُوکُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَیْرِ فِتْنَۀً»(1)
«و شما را با شر و خیر آزمایش می کنیم.»
و نیز می فرماید:
«وَ إِنْ تُصِبْهُم حَسَنَۀٌ یَقُولُوا هذِهِ مِنْ عِنْدِ اللهِ وَ إِنْ تُصِبْهُم سَیِّئۀٌ یَقُولُوا هذِهِ مِنْ عِنْدِکَ قُلْ کُلُّ مِنْ عِنْدِاللهِ»(2)
«اگر به آن ها [منافقان] خوبی برسد، می گویند: «این از ناحیه ی خداست». واگر بدی برسد، می گویند: «این از ناحیه ی توست». بگو: «همه ی این ها از ناحیه ی خداست».
امام صادق (علیه السلام) می فرمایند:
«الْخَیْرُ وَ الشَّرُّ کُلُّهُ مِنَ اللهِ»(3)
«خیر و شر، همه اش از سوی خداست.»
از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل شده که فرمودند:
«مَنْ زَعَمَ أنَّ الْخَیْرَ و الشَّرَّ بِغَیْرِ مَشِیئَۀِ اللهِ، فَقَدْ أخْرَجَ اللهَ مِنْ سُلْطَانِه.»(4)
«هر کس گمان کند که خیر و شر بدون مشیت خداست، خدا را از سلطنتش خارج کرده است.»
حدیث قدسی زیر از امام باقر (علیه السلام) نقل شده است:
«أنَا اللهُ لا إلَهَ إِلَّا أنَا خَالِقُ الخَیرِ و الشَّرِّ، و هما خلقان من خلقی.»(5)
«من خدا هستم که خدایی جز من نیست، منم آفریدگار خیر و شر. و این دو، آفریدگانی از آفریدگان من هستند.»
امام صادق (علیه السلام) می فرماید:
«أنْتَ اللهُ الَّذِی لا إِلَهَ إِلا أنْتَ خَالِقُ الْخَیْرِ وَ الشَّر.»
تویی خدایی که معبودی جز تو نیست، آفریدگار خیر و شر.»