عدل الهی صفحه 123

عدل الهی و حکمت خدا

حکیم از حکم مشتق شده که به معنای منع و جلوگیری است. حکیم یکی از صفات الهی است که خداوند متعال در قرآن کریم در آیات فراوانی خود را با آن وصف کرده است. این صفت به طور معمول با صفات دیگری همچون «علیم»، «واسع»، «عزیز»، «علیّ»، «حمید» و «خبیر» همراه شده است :

فَیُضِلُّ آللهُ مَنْ یَشاءُ وَیَهْدِی مَنْ یَشاءُ وَهُوَ آلعَزِیزُ آلحَکِ_یمُ.(1)

خدا گمراه می کند هر که را بخواهد و هدایت می کند هر که را بخواهد و او عزیز و حکیم است.

وَ یُبَ_یِّنُ آللهُ لَکُمُ آلآیاتِ وَ اللهُ عَلِ_یمٌ حَکِ_یمٌ.(2)

خدا آیات را برای شما تبیین می کند و خدا علیم و حکیم است.

تَنْزِیلٌ مِنْ حَکِ_یمٍ حَمِ_یدٍ.(3)

[قرآن] از سوی حکیم حمید نازل شده است.

وَ إِنْ یَتَفَرَّقا یُغْنِ آللهُ کُ_لّاً مِنْ سَعَتِهِ وَ کانَ آللهُ واسِعاً حَکِ_یماً. (4)

اگر آن دو از هم جدا شوند، خدا هر یک از آنان را از گشایش خویش غنی میکند و خداوند واسع و حکیم است.

وَ هُوَ القاهِرُ فَوْقَ عِبادِهِ وَ هُوَ آلحَکِ_یمُ آلخَبِ_یرُ. (5)

او بر بندگانش مسلّط است. و او حکیم و خبیر است.

با توجّه به معنای لغوی و موارد استعمال واژه حکیم در قرآن کریم و روایات، معلوم میشود که حکیم از صفات فعل خداوند متعال است و خداوند سبحانه

1- . ابراهیم(14)/ 4.
2- . نور(24)/ 18.
3- . فصلت(41) / 42.
4- . نساء(4) / 130.
5- . انعام(6) / 18.