عدل الهی صفحه 126

خلاصه درس نهم

Ë برخی با استناد به آیه (لا یُسْأَلُ عَمّا یَفْعَلُ) و طرح مالکیّت خداوند متعال نفی ظلم از خدا را سالبه به انتفاء موضوع می دانند.

Ë استاد مطهّری معتقد است که آیه یاد شده ناظر به مسأله حکمت وعبث نیست، بلکه ناظر به مسأله عدل و ظلم است.

Ë علامه طباطبایی معتقد است این آیه باید در باب عدالت بررسی و تقریر شود نه در باب حکمت.

Ë خداوند متعال مالک همه اشیا است و صفت مالکیّت خدای تعالی در قرآن کریم به تعابیر مختلفی بیان شده است. اشاعره با استناد به این موضوع، عقاب بنده مطیع و ثنای بنده عاصی را بر خدا جایز می شمارند.

Ë عقاب بنده مطیع و حمد و ثنای بنده عاصی با توجه به مالکیّت خداوند، اشکالی را متوجّه او نمی کند؛ امّا با عدل و حکمت الهی تعارض دارد.

Ë اشاعره قائل به جبر در افعال بندگان اند؛ از این رو، با نفی حسن و قبح عقلی در صدد از بین بردن لوازم قول به جبر هستند.

Ë بر اساس روایات اهل بیت (علیهم السلام) آیه (لا یُسْأَلُ عَمّا یَفْعَلُ) ناظر به حکمت خداوند متعال و محکم بودن کارهای اوست.

Ë حکیم از حکم مشتق شده و به معنای منع و جلوگیری است. خداوند در آیات فراوانی خود را به صفت حکیم وصف کرده است.

Ë هیچ امری در خلقت موجود نمی گردد، مگر این که دارای غایتی حکیمانه است و در نظام امور خلایق جایگاهی ویژه دارد.