عدل الهی صفحه 150

وجودی بودن شرور اشکالی در توحید خدای سبحانه ایجاد نمی کند، باید دید شرور در آیات و روایات چگونه طرح شده است. ما در این جا، ابتدا آیات و روایاتی در باب خیر و شر نقل کرده و سپس مسأله شرور در آیات و روایات را بررسی می کنیم. خدای تعالی می فرماید :

إِنَّ الإِنْسانَ خُلِ_قَ هَلُوعاً إِذا مَسَّهُ آلشَّ_رُّ جَ_زُوعاً وَإِذا مَسَّ_هُ آلخَیْرُ مَنُوعاً.(1)

به یقین، انسان حریص آفریده شده است. وقتی شر به او می رسد، بی تابی می کند و وقتی خیر به او می رسد، بخل می ورزد.

وَلا یَحْسَبَنَّ الَّذِینَ یَبْخَلُونَ بِما آتاهُمُ آللهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَیْراً لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ.(2)

و کسانی که به آنچه خدا از فضل خود به آنان داده است، بخل می ورزند، هرگز، گمان نکنند که آن برای آنان خیر است، بلکه آن برایشان شرّ است.

وَنَبْلُوکُمْ بِالشَّ_رِّ وَالْخَیْرِ فِتْنَهً.(3)

شما را با شر و خیر امتحان می کنیم.

فَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّهٍ خَیْراً یَرَهُ وَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّهٍ شَ_رّاً یَرَهُ.(4)

پس هر کس به اندازه ذرّه ای کار خیر انجام دهد، آن را می بیند و هر کس به اندازه ذرّه ای کار بد کند، آن را می بیند.

قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الفَلَقِ مِنْ شَرِّ ما خَلَقَ...(5)

بگو: پناه می برم به خداوندگار سپیده دم از شر آنچه خلق کرده است.

قُلْ هَلْ أُنَبِّئُ_کُمْ بِشَرٍّ مِنْ ذلِکَ مَثُوبَهً عِنْدَ آللهِ مَنْ لَعَنَهُ آللهُ وَغَضِبَ عَلَیْهِ....(6)

1- . معارج(70) / 19 _ 21.
2- . آل عمران(3) / 180.
3- . انبیاء(21) / 35.
4- . زلزله(99) / 7 و 8.
5- . فلق(113) / 1_2.
6- . مائده(5) / 60.