عدل الهی صفحه 179

سؤال و جواب در قبر و پیش از آن در حال احتضار نیز شفاعت وجود دارد. البته تحقق آن در دنیا هم با توجه به آیات قرآن کریم و روایات اهل بیت (علیهم السلام) واضح و روشن است. خداوند متعال پیامبر گرامی اسلام را توصیه می کند که با امّت خویش مدارا نماید و با مهربانی و محبت با آنان رفتار کند تا از دور او پراکنده نشوند. سپس می فرماید :

فَاعْفُ عَنْهُمْ وَآسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشاوِرْهُمْ فِی آلأَمْرِ.(1)

از آنان بگذر و برایشان استغفار کن و در امر با آنان مشاوره کن.

و می فرماید :

وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاءُوکَ فَاسْتَغْفَرُوا اللهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ آلرَّسُول لَوَجَدُوا آللهَ تَوّاباً رَحِ_یماً.(2)

اگر آنان آن گاه که به خود ستم کردند، پیش تو می آمدند و از خداوند طلب آمرزش می کردند و رسول نیز برای آن ها طلب بخشایش می کرد، البتّه خدا را مهربان و توبه پذیر می یافتند.

و ماجرای حضرت یعقوب در مورد طلب مغفرت برای فرزندانش در قرآن کریم به صراحت بیان شده است.(3) و نیز تأثیر دعاها در حقّ مؤمنان و گناهکاران و رفع

بلاها و گرفتاری ها و سختی ها از نظر قرآن کریم و روایات روشن و واضح است. امام رضا (علیه السلام) درباره آنان که داخل جهنّم شده اند می فرماید :

مُذْنِبُوا أَهْلِ التَّوْحِیدِ یَدْخُلُونَ النَّارَ وَ یَخْرُجُونَ مِنْهَا وَ الشَّفَاعَهُ جَائِزَهٌ لَهُم.(4)

گناهکاران اهل توحید داخل آتش می شوند و از آن بیرون می آیند و شفاعت درباره آنان پذیرفته است.

1- . آل عمران(3) / 159.
2- . نساء(4) / 64.
3- . یوسف(12) / 97_98.
4- . عیون الاخبار 2 / 125؛ بحارالانوار 8 / 362.