عدل الهی صفحه 208

هیچ رسولی را نرسد که بدون اذن خدا آیه ای بیاورد. برای هر اجلی نوشته ای است. خدا آنچه که می خواهد، محو و آنچه را می خواهد، اثبات می کند. و نزد اوست اصل کتاب.

در این آیه شریفه، خداوند متعال ابتدا می گوید: هر اجلی نوشته ای دارد. سپس می فرماید: خداوند آنچه را بخواهد، محو می کند؛ یعنی از آن کتاب، هر آنچه را بخواهد پاک می کند؛ و آنچه را بخواهد، اثبات می کند؛ یعنی چیزی را که در آن ثبت نشده بود، ثبت می کند. آن گاه یادآور می شود که اصل همه این نوشته ها نزد اوست. این نشان می دهد که تمام آنچه در این کتاب و نوشته ها اتّفاق می افتد، به علم و آگاهی کامل الهی است و هیچ چیزی در جایی ثبت نمی شود و هیچ چیزی از کتابی پاک نمی ش_ود، مگ_ر این که خدای تعال_ی به همه آن ها آگاه_ی کامل دارد. امام صادق (علیه السلام) در توضیح آیه شریفه می فرماید :

هَلْ یُمْحَی إِلَّا مَا کَانَ ثَابِتاً وَ هَلْ یُثْبَتُ إِلَّا مَا لَمْ یَکُنْ.(1)

آیا جز آنچه ثبت شده است، محو می شود و آیا جز آنچه نیست، ثبت می گردد؟

بر اساس این روایت، محو به امری تعلّق می گیرد که ثابت است؛ یعنی تا چیزی در جایی ثبت نشده باشد، پاک کردن آن معنا ندارد. نیز اگر چیزی در جایی ثبت شده باشد، ثبت کردن آن بی معناست. همین طور، پاک کردن وقتی معنا دارد که چیزی ثبت شده باشد و چیزی ثبت می شود که پیش از آن نبوده است.

2. آیه قدر

تَنَزَّلُ المَلائِکَهُ وَالرُّوحُ فِ_یها بِ_إِذنِ رَبِّهِمْ مِنْ کُلِّ أمَرٍْ.(2)