عدل الهی صفحه 239

مضافه إلی العباد إضافه الفعلیّه. (1)

اما افعال بندگان مخلوق خدای تعالی نیست. چگونه میشود مخلوق خدا باشد، درحالی که بهعنوان فعل به بندگان نسبت داده میشود.

و امام رضا (علیه السلام) میفرماید :

مَنْ زَعَمَ أَنَّ اللَّهَ یَفْعَلُ أَفْعَالَنَا ثُمَّ یُعَذِّبُنَا عَلَیْهَا فَقَدْ قَالَ بِالْجَبْر. (2)

هر که گمان کند خداوند افعال ما را انجام میدهد، سپس ما را به سبب آنها عذاب میکند، به جبر قائل شده است.

د) تفویض

تفویض در لغت، به معنای واگذار کردن و سپردن امر به دیگری است. فراهیدی مینویسد :

فوّضت إلیه الأمر؛ أی: جعلته إلیه. (3)

امر را به او تفویض کردم؛ یعنی: برای او قرار دادم.

جوهری میگوید :

فوّض الأمر؛ أی: ردّه إلیه. (4)

امر را به او تفویض کرد؛ یعنی: به او برگرداند.

احمدبنفارس میگوید :

فوض: الفاء والواو والضاد اصل صحیح یدلّ علی اتّکال فی الأمر علی آخر

1- . رسائل الشریف المرتضی 1 / 126.
2- . عیون الاخبار 2 / 124؛ وسائل الشیعه 28 /340؛ بحارالانوار 5 / 11.
3- . العین 7 / 65.
4- . صحاح اللّغه 3 / 1099.