عدل الهی صفحه 247

اشاره :

از دانشجو انتظار می رود پس از مطالعه این درس، از دلایل باطل بودن قول به جبر و تفویض آگاه شود و پیامدهای فاسد هر یک از آن دو را دریابد.

ابطال جبر و تفویض

با توجه به اصول اعتقادی شیعه که از امّامان اهل بیت (علیهم السلام) اخذ شده است، بطلان جبر و تفویض _ به معنایی که ذکر شد _ روشن و واضح است؛ با وجود این، لازم است در ابطال آن دو به برخی از آثار رسیده از آن بزرگواران توجه داده شود.

امیرالمؤمنین (علیه السلام) قائلان به جبر را قدریّه امّت پیامبر نامیده و درباره کسی که گمان می کند آنچه خدای تعالی در افعال بندگان اراده و قضا و قدر حتمی کرده خواهد شد و همه افعال بندگان هم به این صورت مورد قضا و قدر الهی قرار گرفته، فرموده است :

إِنَّهُ لَوْ کَانَ کَذَلِکَ لَبَطَلَ الثَّوَابُ وَ الْعِقَابُ وَ الْأَمْرُ وَ النَّهْیُ وَ الزَّجْرُ مِنَ اللَّهِ وَ سَقَطَ مَعْنَی الْوَعْدِ وَ الْوَعِیدِ فَلَمْ تَکُنْ لَائِمَهٌ لِلْمُذْنِبِ وَ لَا مَحْمَدَهٌ لِلْمُحْسِنِ وَ