عدل الهی صفحه 256

خلاصه درس هجدهم

Ë بر اساس کلام امیرالمؤمنین (علیه السلام) اعتقاد به تفویض از خردورزی دور و با توحید و خداوندگاریِ خدا ناسازگار است.

Ë امیرالمؤمنین (علیه السلام) ضمن ابطال جبر، خارج بودن انسان از قلمرو سلطنت خدا را نیز مردود شمرده و این هر دو را موجب بطلان توحید و اعتقاد به مغلوبیتِ خدا دانسته است.

Ë حضرت امام رضا (علیه السلام) اعتقاد به تفویض را با عزّت و حکمت خدای تعالی ناسازگار می داند.

Ë در برخی احادیث، اعتقاد به جبر مخالف رحمت الهی شمرده شده است.

Ë هیچ انسان عاقلی مجبور بودن انسان در افعالش را نمی پذیرد.

Ë اعتقاد به تفویض خلاف وجدان و فطرت انسانی است و کسی نمی تواند در افعال و حتی عزم و نیّت خود ادعای تفویض داشته باشد.

Ë قلب و دل انسان که فرمانده اعضای بدن است نیز تحت مشیّت و اراده الهی و در تغییر و دگرگونی است.

خودآزمایی

1. پیامدهای فاسد اعتقاد به جبر در افعال بندگان را بنویسید.

2. دلایل باطل بودن اعتقاد به جبر و تفویض را با توجّه به حدیث امیرالمؤمنین (علیه السلام) بنویسید.

3. مخالفت اعتقاد به جبر با رحمت الهی را توضیح دهید.

4. حضرت موسی بن جعفر (علیهما السلام) برای نسبت دادن معصیت به خدا یا انسان سه وجه بیان فرموده اند. آن ها را بنویسید و وجه صحیح را مشخص کنید.

5. با توجّه به حدیث شریف «عرفت الله سبحانه بفسخ العزائم وحلّ العقود»، اعتقاد به تفویض را ابطال کنید.