عدل الهی صفحه 32

روایات معصومان (علیهم السلام) «عدل» درباره خداوند متعال به هر دو صورت اثباتی و سلبی به کار رفته است. حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) در مورد خدای تعالی می فرماید :

الْعَدْلُ الَّذِی لَا یَجُورُ.(1)

او عدلی است که ستم نمی کند.

همان حضرت در معنای عدل می فرماید :

الْعَدْلُ یَضَعُ الْأُمُورَ مَوَاضِعَهَا.(2)

عدل هر چیزی را در جایگاه آن قرار می دهد.

معنای ظلم در روایات

در این رابطه، امام صادق (علیه السلام) در تفسیر آیه (لا یَنالُ عَهْدِی آلظّالِمِ_ینَ): عهد من به ظالمان نمی رسد می فرماید :

عَنَی بِهِ أَنَّ الْإِمَامَهَ لَا تَصْلُحُ لِمَنْ قَدْ عَبَدَ صَنَماً أَوْ وَثَناً أَوْ أَشْرَکَ بِاللَّهِ طَرْفَهَ عَیْنٍ وَ إِنْ أَسْلَمَ بَعْدَ ذَلِکَ وَ الظُّلْمُ وَضْعُ الشَّیْءِ فِی غَیْرِ مَوْضِعِه.(3)

مراد خدای تعالی آن است که کسی که بت پرستی کرده یا به اندازه چشم به هم زدن، به خدا شرک ورزیده است، صلاحیت مقام امامت را ندراد؛ اگر چه بعد از آن ایمان آورده باشد. و ظلم قرار دادن هر چیزی در غیر جایگاهش است.

در این حدیث شریف، به دو مصداق ظلم اشاره شده است: یکی عبادت غیرخداوند و دیگری رسیدن ظالمان به مقام امّامت. عبادت و بندگی تنها به خداوند متعال اختصاص دارد و عبادت غیر او ظلم و ستم در حقّ اوست. پس کسی

1- . کافی 8 / 105؛ مستدرک الوسائل 18 / 286؛ بحارالانوار 7 / 268.
2- . نهج البلاغه، حکمت 437؛ روضه الواعظین 2 / 466؛ بحارالانوار 72 / 350.
3- . الخصال 2 / 310؛ معانی الاخبار / 131؛ بحارالانوار 25 / 200.