عدل الهی صفحه 34

مراتب عدل و ظلم

نکته دیگری که از این دو حدیث به دست می آید، آن است که ظلم به اشیا با توجه به درجات ارزش آن ها متفاوت است. هر چیزی که ارزش بیشتری داشته باشد، بی احترامی نسبت به آن ظلمی بزرگ محسوب می شود؛ امّا آنچه از ارزش زیادی برخوردار نباشد، بی احترامی در مقابل آن قابل مقایسه با اوّلی نیست. به نظر می رسد، خداوند سبحانه به همین جهت، شرک به خود را ظلمی بس بزرگ شمرده وآن را قابل بخشش ندانسته است. بنگرید :

یا بُ_نَیَّ لا تُشْرِکْ بِاللهِ إِنَّ آلشِرْکَ لَ_ظُلْمٌ عَظِ_یمٌ.(1)

فرزندم هیچ گاه به خدا شرک نورز؛ چراکه شرک ستمی بزرگ است.

یا در جای دیگر می فرماید :

إِنَّ اللهَ لاَ یَغْفِرُ أَنْ یُشْرَکَ بِ_هِ وَ یَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِک لِمَنْ یَشَاء.(2)

همانا خداوند شرک به خود را نمی بخشد و غیر آن را برای هر که خواهد، می بخشد.

بر پایه روایات، یکی از مصادیق شرک تن ندادن به ولایت امام الهی است.(3) مقام

امّامت و ولایت حق اختصاصی خداوند سبحانه است و هیچ کس نسبت به دیگری حقّ ولایت و امّامت و سلطنت ندارد و تنها کسانی می توانند به این مقام نایل آیند که خدای تعالی این مقام را به آنان عطا فرماید. پس ولایت و سلطنت چون از شؤون خدای تعالی است، هیچ مخلوقی حقّ دخالت در آن را ندارد، مگر این که خدای متعال به او چنین شأن و مقامی را عطا کند و سرپرستی امور بندگان را به عهده او بگذارد. و هر گاه خداوند به شخصی چنین مقامی عطا کند، اطاعت و پیروی از فرمان های او اطاعت از خدا محسوب خواهد شد و سرپیچی از دستورهای او

1- . لقمان (31)/ 13.
2- . نساء (4)/ 48 و 116.
3- . تفسیر عیّاشی 1 / 245.