- پیشگفتار 1
- تعریف توکل از نظر لغوی 2
- تعریف توکل در اصطلاح دانشمندان اسلامی 3
- توکل تنها باید به خداوند باشد 7
- اهمیت و ویژگی توکل بر خداوند 9
- وجوب و ضرورت توکل 10
- درجات توکل 14
- توجه به تلاش ها و اسباب در راستای توکل 17
- 1 _ محفوظ بودن از شر دشمنان: 21
- اشاره 21
- آثار و نتایج توکل 21
- 2 _ برخورداری از نصرت الهی و پیروزی در برابر جباران: 22
- 3 _ برخورداری از نعمت و فضل الهی: 23
- 5 _ ظهور ایمان: 24
- 6 _ رسیدن به سعادت دنیوی و اخروی: 25
- 7 _ دور ماندن از وسوسه های شیاطین: 26
- 9 _ برخورداری از کفایت الهی: 28
- 8 _ جلب مهر و محبت الهی: 28
- زمینه های توکل 30
- مواضع توکل 32
- اشاره 32
- 1 _ هنگام طلب نصرت و پیروزی: 33
- 2 _ هنگام روگردان شدن دشمنان و رویگردانی از آن ها: 33
- 3 _ هنگام استقبال از قضای الهی: 35
- 5 _ در امر دین و دنیا: 36
- 4 _ در تثبیت و دوام ایمان: 36
- 6 _ در هر گفتار و کردار 36
- 9 _ در تمام حالات باید توکل کرد 37
- ارتباط «توکل» با «تفویض»، «تسلیم»، «ثقه»، «رضا» 37
- 8 _ توکل در همه امور لازم است 37
بگوییم آن ها از شیطان در امان هستند.
8 _ جلب مهر و محبت الهی:
از جمله آثار معنوی و روانی توکل، عبارت است از ایجاد زمینه ای مناسب برای جلب محبّت خداوند متعال چنانکه قرآن می فرماید:
«إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُتَوَکِّلِینَ (آل عمران: 159).»(1)
_ قطعا خداوند توکل کنندگان را دوست دارد.
9 _ برخورداری از کفایت الهی:
آیات متعددی از قرآن تصریح دارند که خداوند برای توکل کنندگان کافی است از جمله:
«وَ کَفی بِاللّهِ وَکِیلاً (نساء: 81).»(2)
_ کافی است که خداوند وکیل (تو) باشد.
از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و امام صادق علیه السلام ذیل آیه:
«وَ مَنْ یَتَوَکَّلْ عَلَی اللّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ (طلاق: 3).»
_ کسی که بر خداوند توکل کند، خدا برای او کفایت می کند.
نقل شده است؛ «هر کس بر خدا توکل کند، خدا او را کفایت می کند.»(3)
اینکه برخی گفته اند بر موکل لازم است که به وکیل
1- 1 _ بصائر ذوی التمییز، ص 315؛ صله الانسان باللّه، ص 116؛ احیاء علوم الدین، ج 5، ص 166؛ جامع البیان، ج 3، ص 204.
2- 2 _ تفسیر راهنما، ج 3، ص 489؛ موسوعه اخلاق القرآن، ج 1 و 2، ص 216.
3- 3 _ بحارالانوار، ج 68، ص 131؛ کنز العمال، ج 3، ص 103 و...