- پیشگفتار 1
- تعریف توکل از نظر لغوی 2
- تعریف توکل در اصطلاح دانشمندان اسلامی 3
- توکل تنها باید به خداوند باشد 7
- اهمیت و ویژگی توکل بر خداوند 9
- وجوب و ضرورت توکل 10
- درجات توکل 14
- توجه به تلاش ها و اسباب در راستای توکل 17
- آثار و نتایج توکل 21
- اشاره 21
- 1 _ محفوظ بودن از شر دشمنان: 21
- 2 _ برخورداری از نصرت الهی و پیروزی در برابر جباران: 22
- 3 _ برخورداری از نعمت و فضل الهی: 23
- 5 _ ظهور ایمان: 24
- 6 _ رسیدن به سعادت دنیوی و اخروی: 25
- 7 _ دور ماندن از وسوسه های شیاطین: 26
- 8 _ جلب مهر و محبت الهی: 28
- 9 _ برخورداری از کفایت الهی: 28
- زمینه های توکل 30
- مواضع توکل 32
- اشاره 32
- 1 _ هنگام طلب نصرت و پیروزی: 33
- 2 _ هنگام روگردان شدن دشمنان و رویگردانی از آن ها: 33
- 3 _ هنگام استقبال از قضای الهی: 35
- 5 _ در امر دین و دنیا: 36
- 4 _ در تثبیت و دوام ایمان: 36
- 6 _ در هر گفتار و کردار 36
- ارتباط «توکل» با «تفویض»، «تسلیم»، «ثقه»، «رضا» 37
- 9 _ در تمام حالات باید توکل کرد 37
- 8 _ توکل در همه امور لازم است 37
خود اطمینان داشته باشد و او را به ناتوانی و کوتاهی متهم نکند(1) اشاره به کفایت وکیل است که وجه اتم و حقیقی آن ذات باری تعالی است.
در این جا این سؤال مطرح می گردد که چرا فقط خداوند برای توکل کنندگان کافی است؟
ما معتقدیم خداوند، صفات و ویژگی هایی دارد که منحصر به فرد است و بر اساس این ویژگی ها، هر انسان عاقلی باید اعتراف نماید که فقط اوست که کفایت کننده است. این ویژگی ها عبارتند از:
1 _ عالم بر همه چیز است. (اعراف: 89)
2 _ به همه موجودات بخشنده است. (ملک: 29)
3 _ تنها معبود در عالم هستی است. (رعد: 30)
4 _ تنها او به حق هدایت می کند. (ابراهیم: 12)
5 _ صاحب عزت و حکمت است (انفال: 49)
6 _ حیّ مطلق است. (فرقان: 501)
7 _ خالق همه چیز است. (زمر: 62)
8 _ مالک همه چیز است. (نساء: 171)
9 _ توانای بر همه چیز است. (مائده: 17)
10 _ مرجع تمام امور است. (هود: 123)
11 _ مربی همه موجودات است. (هود: 56)
12 _ در همه امور، حکم فقط حکم اوست.(2)
1- 1 _ صله الانسان باللّه، ص 111.
2- 2 _ منابع متعددی این صفات را برشمرده اند و برخی این عناوین را تحت «ارکان توکل» بیان کرده اند.