- پیشگفتار 1
- تعریف توکل از نظر لغوی 2
- تعریف توکل در اصطلاح دانشمندان اسلامی 3
- توکل تنها باید به خداوند باشد 7
- اهمیت و ویژگی توکل بر خداوند 9
- وجوب و ضرورت توکل 10
- درجات توکل 14
- توجه به تلاش ها و اسباب در راستای توکل 17
- آثار و نتایج توکل 21
- اشاره 21
- 1 _ محفوظ بودن از شر دشمنان: 21
- 2 _ برخورداری از نصرت الهی و پیروزی در برابر جباران: 22
- 3 _ برخورداری از نعمت و فضل الهی: 23
- 5 _ ظهور ایمان: 24
- 6 _ رسیدن به سعادت دنیوی و اخروی: 25
- 7 _ دور ماندن از وسوسه های شیاطین: 26
- 8 _ جلب مهر و محبت الهی: 28
- 9 _ برخورداری از کفایت الهی: 28
- زمینه های توکل 30
- مواضع توکل 32
- اشاره 32
- 1 _ هنگام طلب نصرت و پیروزی: 33
- 2 _ هنگام روگردان شدن دشمنان و رویگردانی از آن ها: 33
- 3 _ هنگام استقبال از قضای الهی: 35
- 5 _ در امر دین و دنیا: 36
- 4 _ در تثبیت و دوام ایمان: 36
- 6 _ در هر گفتار و کردار 36
- 9 _ در تمام حالات باید توکل کرد 37
- ارتباط «توکل» با «تفویض»، «تسلیم»، «ثقه»، «رضا» 37
- 8 _ توکل در همه امور لازم است 37
7 _ برای رفع نیازها
:(1)
و به طور کلی در «مواضع توکل» به این عبارت ها هم برمی خوریم.
8 _ توکل در همه امور لازم است
.(2)
9 _ در تمام حالات باید توکل کرد
.(3)
ارتباط «توکل» با «تفویض»، «تسلیم»، «ثقه»، «رضا»
در توکل، مقام موکل حفظ می شود و از اعتبار ساقط نمی شود به خلاف تفویض که با تفویض، خودش و مقامش از اعتبار ساقط می شود و به دیگری سپرده می شود. به علاوه این که «مفوض الیه» می تواند ربّ یا شریک یا زوج یا افراد قومش باشد.(4)
در «چهل حدیث» به نقل از خواجه عبداللّه، تفویض را لطیف تر و دقیق تر از توکل بیان کرده و سه تفاوت را میان آن دو قائل شده است:
1 _ متوکل، حق را قائم مقام خود در تصرف خود می کند اما در تفویض، بنده، حول و قوتی از خود
1- 1 _ تفسیر راهنما، ج 7، ص 149.
2- 2 _ روح المعانی، ج 8، ص 217 و...
3- 3 _ بحارالانوار، ج 68، ص 119.
4- 4 _ فی کلمات القرآن، ج 9، ص 157.