- پیشگفتار 1
- تعریف توکل از نظر لغوی 2
- تعریف توکل در اصطلاح دانشمندان اسلامی 3
- توکل تنها باید به خداوند باشد 7
- اهمیت و ویژگی توکل بر خداوند 9
- وجوب و ضرورت توکل 10
- درجات توکل 14
- توجه به تلاش ها و اسباب در راستای توکل 17
- آثار و نتایج توکل 21
- اشاره 21
- 1 _ محفوظ بودن از شر دشمنان: 21
- 2 _ برخورداری از نصرت الهی و پیروزی در برابر جباران: 22
- 3 _ برخورداری از نعمت و فضل الهی: 23
- 5 _ ظهور ایمان: 24
- 6 _ رسیدن به سعادت دنیوی و اخروی: 25
- 7 _ دور ماندن از وسوسه های شیاطین: 26
- 9 _ برخورداری از کفایت الهی: 28
- 8 _ جلب مهر و محبت الهی: 28
- زمینه های توکل 30
- مواضع توکل 32
- اشاره 32
- 1 _ هنگام طلب نصرت و پیروزی: 33
- 2 _ هنگام روگردان شدن دشمنان و رویگردانی از آن ها: 33
- 3 _ هنگام استقبال از قضای الهی: 35
- 5 _ در امر دین و دنیا: 36
- 4 _ در تثبیت و دوام ایمان: 36
- 6 _ در هر گفتار و کردار 36
- 9 _ در تمام حالات باید توکل کرد 37
- ارتباط «توکل» با «تفویض»، «تسلیم»، «ثقه»، «رضا» 37
- 8 _ توکل در همه امور لازم است 37
جمع بندی واژه توکل در قرآن
دوازده واژه از کلمه «توکل» مشتق شده اند که هفتاد آیه قرآن را به خود اختصاص داده اند:
تَوَکَّلْتُ: هفت بار
تَوَکَّلْنا: چهار بار
نَتَوَکَّلُ: یک بار
یَتَوَکَّلُ: دوازده بار
یَتَوَکَّلُونَ: پنج بار
تَوَکَّلْ: نه بار
تَوَکَّلُوا: دوبار
وَکِیلٌ: بیست و چهار بار
مُتَوَکِّلُونَ: سه بار
مُتَوَکِّلِینَ: یک بار
وَکَّلْنا: یک بار
وُکِّلَ: یک بار
در آیاتی که واژه «وکیل» دارند، بیست و چهار بار از خداوند به عنوان وکیل یاد شده است.
در آیات یاد شده یازده بار امر به توکل شده است که به صورت صیغه مفرد یعنی «تَوَکَّلْ» نه بار و به صورت صیغه جمع یعنی «تَوَکَّلُوا» دو بار تکرار شده است.
از آنجا که توکل باید بر خداوند باشد، نام خدا در مشتقات توکل، 34 بار با لفظ جلاله «اللّهِ»(1) و نه بار به
1- 1 _ مانند: فَتَوَکَّلْ عَلَی اللّهِ، (آل عمران: 159).