توکل :بیایید به خدای خود اعتماد کنیم! صفحه 8

می شود.(1)

علی علیه السلام جایگاه خدا و غیر خدا را در مسئله توکل این گونه در کلام آورده است:

«من روی تافته از همگان و بازگشته به خدا ، به او توکل می کنم.»(2)

اما این که چرا برخی به غیر خدا تکیه می کنند و از اعتماد و توکل بر خدا روی گردان هستند می تواند ریشه در ضعف یقین یا ضعف نفس و یا ضعف هر دو داشته باشد.(3)

قرآن نیز در آیات 193 اعراف و 17 عنکبوت، روی گردانی از خدا و روی آوردن به غیر خداوند را نکوهش کرده است.(4)

همچنین آیه: «أَلاّ تَتَّخِذُوا مِنْ دُونِی وَکِیلاً (اسراء:2)» در خطاب به بنی اسرائیل، ایشان را از شرک به خدا و این که چیزی غیر او را وکیل بگیرند، زنهار داده است.(5)

با این حال، کمک گرفتن از دیگران در صورتی که اعتماد قلبی به آن ها وجود نداشته باشد و یا به اعتقاد زمخشری، چنین کمکی انسان را به گناه نکشاند، جایز خواهد بود.(6)

1- 1 _ همان، ج 8، ص 488.
2- 2 _ فرهنگ آفتاب، ص 1716.
3- 3 _ جامع السعادات، ص 219.
4- 4 _ احیاء علوم الدین، ج 5، ص 155.
5- 5 _ المیزان، 13 و 14 ص 36.
6- 6 _ الکشاف، ج 3، ص 341.