- فصل اول: قرآن و حدیث 1
- مبانی خاص مطالعات میان رشته ای حدیث و علوم 1
- دگرگونی واژگان از منظر علم زبان شناسی در متون روایی: آسیب و راهکارها 15
- امام خمینی و مهجوریت قرآن، با رویکرد به حدیث ثقلین و نگاهی به پیامدها و راهکارها 27
- بررسی درون دینی دیدگاه فریقین درباره «قلمرو حجّیت سنّت» 42
- ظرفیت ادعیه اهل بیت علیهم السلام در تفسیر قرآن و نقش آن در مبانی انسان شناسی علوم انسانی 59
- نقد و بررسی روایات تفسیری آیه 1 سوره قمر «اِقْتَرَبَتِ السَّاعَه وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ» 77
- تأثیر فضای صدور بر شکل گیری احادیث طبی در قالب قضیه حقیقیه یا خارجیه 91
- فصل دوم: قرآن و مستشرقان 108
- اشاره 108
- نقد و بررسی مقاله آفرینش دایره المعارف قرآن 109
- مستشرقان و اعجاز علمی قرآن؛ مطالعه موردی؛ گزاره های تاریخی، اخبار غیبی و سیاسی قرآن 125
- نقد مقاله «سلامت» از دائره المعارف اولیورلیمن 138
- نقد و بررسی مقالات «تفسیر» در دانشنامه قرآن کریم اولیور لیمن 162
- رویکرد قرآنی مادلونگ به مسأله جانشینی پیامبر (صلی الله علیه و آله) و بازتاب آن در آثار خاورشناسان 189
- مستشرقان و هنر قصه گویی قرآن 206
- اشاره 231
- نقد دیدگاه ژیلیو کلود در مورد مصدر قرآن 231
- مقدّمه 232
- دو تلاش فزاینده علیه «الهی بودن قرآن» 234
- مهم ترین دلایل کلود ژیلیو و نقد اجمالی آنها 236
- نقد مستند تاریخی 237
- نقد سخن غیر عربی بودن واژه «قرآن» 237
- نتیجه 238
نقد و بررسی مقالات «تفسیر» در دانشنامه قرآن کریم اولیور لیمن
داود بشیر زاده
دانشجوی دکتری قرآن و متون اسلامی دانشگاه معارف اسلامی
dbashirzadeh@chmail.ir
چکیده
دانشنامه قرآن کریم به سرویراستاری الیور لیمن مداخلی را درباره قرآن کریم و تفسیر آورده و ذیل هرکدام مقالاتی را نوشته است. مدخل تفسیر شامل سه مقاله است که هم از لحاظ محتوایی و هم از لحاظ علمی، مطالب چندان قدرتمندی را نیاورده است. ناآشنایان با تفسیر و علوم قرآنی، چندان توان تشخیص ضعف ها و نواقص را نخواهند داشت؛ اما برای اندیشمندان عرصه تفسیر و علوم قرآنی بسیار ضعیف و ناقص بوده و تشخیص اینکه تتبعات لازم در این زمینه صورت نگرفته برای آنان کاری سهل و آسان است. جهت گیری نویسندگان در راستای زمینی بودن قرآن و شبیه سازی آن با تورات و انجیل فعلی از مهم ترین مشکلات این دانشنامه در تدوین مقالات فوق است. این مقاله ضمن بررسی نقاط ضعف و قوت مداخل تفسیر، تلاش می کند، نقص های آن را با اشارات و راهنمایی های علمای تفسیر و علوم قرآنی برطرف کرده و در صورت مفصل بودن مطالب، آن ها را به منابع معتبر و لازم ارجاع دهد.
واژگان کلیدی: دانشنامه، تفسیر قرآن، اولیور لیمن، تفسیر سلفی، اسرائیلیات