مجموعه مقالات قرآن و حدیث و قرآن و مستشرقان صفحه 238

داده اند که واژه «قرآن» از ریشه «قریانه» به معنای «قرائت» گرفته شده باشد، چرا که چنین ریشه ای در کنیسه سریانی استعمال می شود، چنین پاسخ می دهد:

«همه این احتمالات بر پایه خیال و پندار محض استوار شده است. در جایی که یک کلمه در زبان عربی دارای اشتقاق و ریشه اصیل باشد، زمینه ای برای غیرعربی دانستن آن وجود ندارد. این دأب مستشرقان است که تلاش می نمایند برای بسیاری از واژگان قرآنی، مبدئی غیرعربی فرض کنند. همچنان که دایره المعارف انگلیسی گمان کرده که واژه «ایمان» عبری یا آرامی و واژه «صلاه» آرامی و «قلم» یونانی و «صراط» و «سوره» عبری می باشند. بر فرض که یک واژه در زبان سریانی یا زبانی دیگر به لفظ قرآن و فرقان شباهت داشته باشد، آیا تنها احتمال همین است که آنها را جزء معرّبات قرآنی بدانیم؟ آیا چنین فرضی معقول نیست که گفته شود آن تلفظ از عربی اخذ شده است؟ یعنی احتمال دهیم که واژه «فرقانا» یا «بیرکی» و امثال آنها در اصل عربی بوده و سپس وارد زبان های لاتین و غیرعربی شده باشد؟ چه کسی می داند که کدام یک از این دو وضع به لحاظ زمانی، بر دیگری تقدّم داشته است؟» (اسکندرلو، «قرآن و پدیده استشراق در آثار آیت الله معرفت»، معرفت قرآنی یادنگار آیت الله محمدهادی معرفت، 1387: جلد پنجم).

نتیجه

1. باور به «الهی بودن خاستگاه قرآن»، ضمن مستند بودنش به براهین عقلی و روایی، مستند به مفاد جمع کثیری از آیات شریفه نیز می باشد.

2. در طول قرون گذشته، به ویژه در دو سده اخیر، شاهد شکل گیری دو تلاش فزاینده علیه باور به «الهی بودن قرآن» هستیم که یکی بروز تفسیرهای متنوّع از «الهی بودن قرآن» است که چهار تفسیر متفاوت از آن به دست می آید که با تأمّل در محتوای آنها به خوبی در می یابیم که تنها با قبول تفسیر چهارم یعنی نازل شدن محتوا و متن قرآن از سوی خداوند، باور به الهی محض بودن قرآن مصون از آسیب خواهد بود. تلاش دیگر، خدشه در «الهی بودن قرآن» و انکار است که چهره های بسیاری از خاورشناسان در این راستا تلاش نموده اند تا آنجا که به نظر برخی از خاورشناسان «مسئله عدم اصالت اسلام و تکیه آن بر سایر ادیان، موضوعی مشترک میان تمامی خاورشناسان است».

3 - کلود ژیلیو فرانسوی از جمله خاورشناسانی است که در دهه