- سخنی از ناشر: 3
- پیش گفتار 8
- عمومیت امتحان 17
- چرا خداوند مردم را امتحان می کند 20
- مراتب امتحان 22
- اشاره 25
- آثار سازنده امتحان و ابتلاء(بلاها) 25
- 1 شکوفایی استعدادهای نهفته 28
- 2 استقامت و پایداری 30
- 3 زنگ بیدارباش 36
- 4 رضاء و تسلیم 40
- ابزار آزمایش های الهی 44
- 1 امتحان در مقام قصد و نیت و عمل 44
- اشاره 44
- 2 امتحان در قالب سختی ها و مصیبت ها 50
- 3 امتحان بوسیله نعمت ها 58
- 4 امتحان با مواهب خاص 64
- اشاره 68
- 5 آزمایش با فقر 68
- داستان عبرت انگیز «اصحاب الجنه» 71
- 6 آزمایش با بیماری 76
- 7 آزمایش با شکست 82
- 8 آزمایش با پیروزی 86
- اشاره 90
- 9 امتحان با مهلت دادن 90
- دنیای شدّاد و مرگ او 93
- 10 آزمایش با قدرت و مقام 98
- 11 آزمایش با ارتکاب گناه 106
- اشاره 106
- کیفر گناه 109
- 12 آزمایش با عبادت 114
- اشاره 114
- آفات ریا و عجب در عبادت 116
- داستانی از یک عمل خالص و هزاران عمل مخلوط! 117
- 13 دنیا و جلوه هایش 126
- اشاره 126
- حقیقت دنیا از دیدگاه رسول اکرم(ص) و وصی گرامیش علی(ع) 129
- از دنیا اینگونه استفاده کنیم 133
- بهلول هارون را پند می دهد 136
- امتحان حضرت داوود(ع) با جلوه های دنیا 137
- کیفیت آزمایش(قضاوت) حضرت داوود(علیه السلام) 141
- 14 آزمایش با استعداد 144
- اشاره 148
- 15 امتحان با ثروت و فرزندان 148
- اشاره 151
- حضرت سلیمان با فرزند و مال و حکومت مورد آزمون قرار می گیرد 151
- موهبتهای الهی به حضرت سلیمان 153
- 1 تسخیر باد 153
- 3 مهار کردن نیروهای مُخرب 155
- 2 تسخیر موجودات سرکش 155
- 4 چهارمین موهبت خداوند به حضرت سلیمان 156
- 5 آخرین موهبت خداوند بر حضرت سلیمان(علیه السلام) 157
- اشاره 160
- 16 آزمایش با حسد 160
- نشانه های حسد 165
- عوامل حسد 167
- حسود به کیفر خود می رسد 168
- اشاره 174
- 17 آزمایش بوسیله استدراج 174
- از دنیای قارون درس بگیریم 177
- 18 آزمایش در دوران غیبت 182
- پاداش امتحان الهی 185
- 1 دینداری 190
- اشاره 190
- وظایف ما در دوران غیبت و انتظار 190
- اشاره 195
- 2 معرفت امام عصر(مهمترین راه حفظ دین) 195
- فضیلت ثابت قدم بودن بر ولایت امام(علیه السلام) در زمان غیبت 196
- 3 دعا در دوران غیبت 197
- 4 شرکت در مجالس ذکر ائمه(علیهم السلام) 203
- 5 علم(یادگرفتن و تعلیم دادن علوم ائمه«علیهم السلام») 206
- اشاره 206
- علم صحیح فقط نزد اهل بیت(علیهم السلام) است 209
- 6 تسلیم 213
- 7 محبّت 217
- 8 ورع و تقوا 219
ألاَفْعالُ اَلَّتی بِها یُسْتَحَقُّ الثَّوابُ وَالْعِقاب.(1)
ترجمه: گرچه خداوند به روحیات بندگانش از خودشان آگاه تر است ولی آنها را امتحان می کند تا کارهای خوب و بد که معیار پاداش و کیفر است از آنها ظاهر گردد.
یعنی صفات درونی انسان به تنهائی نمی تواند معیاری برای ثواب و عقاب گردد مگر آن زمانی که در لابلای اعمال انسانی خودنمائی کند، خداوند بندگان را می آزماید تا آنچه در درون دارند در عمل آشکار کنند، استعدادهایی را از قوه به فعل برسانند و مستحق پاداش و کیفر او گردند.
اگر آزمایش الهی نبود این استعدادها شکوفا نمی شد و درخت وجود انسانی میوه های اعمال بر شاخسارش نمایان نمی گشت. و این است فلسفه آزمایش الهی در منطق اسلام.
مراتب امتحان
امتحان های الهی نسبت به بندگانش بر حسب درک و معرفت و موقعیت فردی و اجتماعی و نیز شخصیت روحی و معنوی آنها متفاوت می باشد.
1- نهج البلاغه، کلمات قصار، جمله 93