سنت امتحان در زندگی انسان صفحه 10

در معرض آزمایش و امتحان است و آزمایش خدا قانونی ذاتی، طبیعی و همگانی است و هرگز به گروه یا فرد خاصی اختصاص ندارد؛ گرچه ممکن است صور امتحان و ابزار آن برای افراد و جوامع گوناگون متفاوت باشد.

نمونه هایی از این آیات و روایات در مباحث آینده خواهد آمد.

امتحان؛ سنت الهی

امتحان و آزمایش انسان ها، یک قانون الهی فراگیر است؛ به گونه ای که علامه طباطبایی در این باره می فرماید:

فتنه و محنت، یکی از سنّت های الهی است که به هیچ وجه درباره هیچ کس از آن گذشت نمی شود، همان طور که در امت های گذشته از قبیل قوم نوح، عاد، ثمود، قوم ابراهیم، لوط، شعیب و موسی جریان یافت، جمعی استقامت ورزیده و جمعی دیگر هلاک شدند و در امت های حاضر و آینده نیز جریان خواهد داشت.(1)

از بررسی آیات قرآن و سخنان معصومین علیهم السلاممی توان دریافت که دین اسلام به مسئله امتحان الهی به دو صورت توجه کرده است:

الف) گاهی به صورت بیان «کلی» است و دلالت دارد که همه افراد انسان در محک امتحان قرار می گیرند. از آیات ناظر به این بیان آیه زیر است:

أَ حَسِبَ النّاسُ أَنْ یُتْرَکُوا أَنْ یَقُولُوا آمَنّا وَ هُمْ لا یُفْتَنُونَ (عنکبوت:2)

آیا مردم گمان کردند همین که بگویند ایمان آوردیم، به حال خود رها