- دیباچه 1
- اشاره 6
- اشاره 7
- جایگاه سنّت امتحان در معارف اسلامی 9
- امتحان؛ سنت الهی 10
- جایگاه امتحان الهی در ادیان 11
- اشاره 15
- 1. سنّت به معنای قوانین کلی و تغییرناپذیر 15
- 2. سنّت به معنای آداب و رسوم گذشتگان 16
- اشاره 20
- انواع سنّت های الهی 21
- سنّت های الهی و سنّت های بشری 24
- رابطه سنّت های الهی با اعمال انسان 27
- برخی از سنت ها و قوانین الهی 29
- اشاره 31
- 1. تمحیص 32
- اشاره 32
- 2. ابتلا و بلا 33
- 3. فتنه 34
- اشاره 34
- ارکان اساسی امتحان و آزمایش 35
- امتحان کننده 35
- آزمایش شونده 36
- انگیزه های امتحان 38
- فرق امتحان خدا با آزمون های بشری 39
- ره آورد امتحان خدا 41
- اشاره 44
- 1. زمینه سازی برای شکوفایی استعداد انسان 44
- 2. آگاهی بندگان به چگونگی اعمال و ایمانشان 45
- 3. پالایش جان و دل از گناهان 46
- 4. امتحان؛ مقیاس و معیار پاداش و کیفر 48
- 5. امتحان و شناخت واقعیت ها 48
- 6. یادآوری و قدرشناسی نعمت 50
- 9. اتمام حجت پروردگار 53
- 8. عبرت از گذشتگان 53
- اشاره 55
- 1. انسان 55
- 2. امتحان با دنیا 56
- 3. امتحان و آزمایش با اموال، فقر و ثروت 60
- آرزوی ثروت و امتحان خدا 64
- 4. غریزه جنسی 65
- 5. فرزند 67
- اشاره 67
- دختر یا پسر؟ 68
- 6. مرگ و زندگی، تندرستی و بیماری 69
- اشاره 71
- 7. امتحان با حوادث طبیعی و اجتماعی 71
- الف) شکست و پیروزی 72
- ب) ضرر و زیان 72
- د) رویاروئی با ستمگران 73
- ج) هجوم بیگانگان به سرزمین اسلامی 73
- 8. آزمایش مردم با حاکمان و حاکمان با مردم 74
- 9. امتحان با جنگ و صلح 77
- اشاره 77
- جهاد در راه خدا و ایثار مجروحان 78
- صحنه نبرد و آب 79
- اشاره 79
- 10. آزمایش با انزال نعمت و انزال نقمت 79
- تفاوت درجات آزمایش 81
- آزمایش الهی و سنت انزال نقمت 81
- امتحان حضرت ابراهیم علیه السلام 84
- باغداران و آزمایش الهی 86
- طالوت و یارانش 88
- امتحان امت در غیاب رهبر 90
- قافله عشق در کربلا و امتحانات الهی 93
- اشاره 93
- الف) حرّ و تشنگی 94
- ب) آزمایش حرّ و توبه و بازگشت 95
- د) مناظره عقل و عشق 101
- ه) شب عاشورا و آخرین آزمایش عاشوراییان 102
- نمونه های عینی امتحان الهی در هشت سال دفاع مقدس 105
- خروش اروند و امتحانی سخت 105
- 1. صبر در امتحان 109
- 3. سپاس در آزمایش و ابتلا 111
- 4. استمداد از نیروی ایمان و الطاف خدا 111
- 5. عبرت از آزمایش شدگان 112
- اشاره 114
- پیشنهادهای عملی برای برنامه سازان و برنامه ریزان 118
- پرسش های مصاحبه با مردم 121
- پرسش های کارشناسی 122
- پیام های مجری (زیرنویس) 123
- معرفی منابع برای مطالعه بیشتر 126
فصل پنجم: رمز موفقیت در آزمایش های الهی
1. صبر در امتحان
نخستین گام برای پیروزی در امتحان الهی، صبر و پایداری در راه حق و تحمل مشکلات است. قرآن در آیه 155 بقره به این حقیقت تصریح می کند و می فرماید:
و ما شما را با چیزی از ترس، گرسنگی و کاهش در مال ها و جان ها و میوه ها آزمایش می کنیم، و بشارت ده به صبرکنندگان.
هم چنین در آیه 186 سوره آل عمران می فرماید:
همه شما در اموال و جان های خود، آزمایش می شوید و از کسانی که پیش از شما به آن ها کتاب آسمانی داده شد و از مشرکان، سخنان آزاردهنده فراوان خواهید شنید و اگر استقامت کنید و تقوا پیشه سازید، شایسته تر است.
صبر در برابر همه نوع گرفتاری ها و امتحان ها از فضایل نفس آدمی است و در روایات نیز تأکید فراوان شده است؛ به گونه ای که یکی از مقامات مؤمنان، صبر در برابر مشکلات است؛ به ویژه باید توجه کرد، کسی که آزمایش شود و صبر کند، ثواب بیشتری خواهد داشت و بنا به فرموده امیرالمؤمنین علیه السلامهر مقدار آزمایش و مشکلات بزرگ تر باشد، ثواب و پاداش نیز بزرگ تر خواهد بود.(1)
1- 1. نهج البلاغه، ترجمه دشتی، ص 388.