سنت امتحان در زندگی انسان صفحه 110

2. امید به آینده و پرهیز از یأس

در زندگی انسان تجربه های تلخ و شیرین وجود دارد؛ نه پیروزی باید انسان را مغرور کند و نه شکست او را ناامید سازد. شکست، مقدمه پیروزی و نردبان ترقی است. اگر انسان در رویارویی با ابتلائات، شکست خورد و از امتحان سرافراز بیرون نیامد، نباید امید به موفقیت را از دست بدهد؛ زیرا ناامیدی، نخستین پله شکست و سرخوردگی است. اگر ناامیدی خانه دل کسی را اشغال کرد، هم چون کشتی شکسته ای است که در تلاطم اقیانوس مانده و در دست امواج سهمگین دریا غرق می شود. امیرالمؤمنین علیه السلام از تزریق روحیه یأس و ناامیدی به شدت انتقاد می کند و می فرماید:

از کسانی مباش که در سلامتی مغرور و در گرفتاری ناامیدند.(1)

هم چنین قرآن کریم ناامیدی را نشانه کفر و ناسپاسی می داند و می فرماید:

لا تَیْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللّهِ إِنَّهُ لا یَیْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللّهِ إِلاَّ الْقَوْمُ الْکافِرُونَ (یوسف: 87)

از رحمت خدا مأیوس نشوید که از رحمت خدا جز قوم کافر مأیوس نمی شوند.

روح به معنای فرج و گشایش است(2) و خداوند وعده داده است که در هر سختی گشایش وجود دارد. بنابراین، اگر کسی در آزمونی ردّ شد، باید بیشتر تلاش کند و علت شکست را بشناسد تا بار دوم موفق شود و ناکامی ها را سیلی بیدار کننده بداند که او را از خواب غفلت بیدار می کند