- دیباچه 1
- اشاره 6
- اشاره 7
- جایگاه سنّت امتحان در معارف اسلامی 9
- امتحان؛ سنت الهی 10
- جایگاه امتحان الهی در ادیان 11
- اشاره 15
- 1. سنّت به معنای قوانین کلی و تغییرناپذیر 15
- 2. سنّت به معنای آداب و رسوم گذشتگان 16
- اشاره 20
- انواع سنّت های الهی 21
- سنّت های الهی و سنّت های بشری 24
- رابطه سنّت های الهی با اعمال انسان 27
- برخی از سنت ها و قوانین الهی 29
- اشاره 31
- 1. تمحیص 32
- اشاره 32
- 2. ابتلا و بلا 33
- 3. فتنه 34
- اشاره 34
- امتحان کننده 35
- ارکان اساسی امتحان و آزمایش 35
- آزمایش شونده 36
- انگیزه های امتحان 38
- فرق امتحان خدا با آزمون های بشری 39
- ره آورد امتحان خدا 41
- 1. زمینه سازی برای شکوفایی استعداد انسان 44
- اشاره 44
- 2. آگاهی بندگان به چگونگی اعمال و ایمانشان 45
- 3. پالایش جان و دل از گناهان 46
- 4. امتحان؛ مقیاس و معیار پاداش و کیفر 48
- 5. امتحان و شناخت واقعیت ها 48
- 6. یادآوری و قدرشناسی نعمت 50
- 8. عبرت از گذشتگان 53
- 9. اتمام حجت پروردگار 53
- 1. انسان 55
- اشاره 55
- 2. امتحان با دنیا 56
- 3. امتحان و آزمایش با اموال، فقر و ثروت 60
- آرزوی ثروت و امتحان خدا 64
- 4. غریزه جنسی 65
- 5. فرزند 67
- اشاره 67
- دختر یا پسر؟ 68
- 6. مرگ و زندگی، تندرستی و بیماری 69
- اشاره 71
- 7. امتحان با حوادث طبیعی و اجتماعی 71
- الف) شکست و پیروزی 72
- ب) ضرر و زیان 72
- د) رویاروئی با ستمگران 73
- ج) هجوم بیگانگان به سرزمین اسلامی 73
- 8. آزمایش مردم با حاکمان و حاکمان با مردم 74
- اشاره 77
- 9. امتحان با جنگ و صلح 77
- جهاد در راه خدا و ایثار مجروحان 78
- صحنه نبرد و آب 79
- اشاره 79
- 10. آزمایش با انزال نعمت و انزال نقمت 79
- تفاوت درجات آزمایش 81
- آزمایش الهی و سنت انزال نقمت 81
- امتحان حضرت ابراهیم علیه السلام 84
- باغداران و آزمایش الهی 86
- طالوت و یارانش 88
- امتحان امت در غیاب رهبر 90
- قافله عشق در کربلا و امتحانات الهی 93
- اشاره 93
- الف) حرّ و تشنگی 94
- ب) آزمایش حرّ و توبه و بازگشت 95
- د) مناظره عقل و عشق 101
- ه) شب عاشورا و آخرین آزمایش عاشوراییان 102
- نمونه های عینی امتحان الهی در هشت سال دفاع مقدس 105
- خروش اروند و امتحانی سخت 105
- 1. صبر در امتحان 109
- 3. سپاس در آزمایش و ابتلا 111
- 4. استمداد از نیروی ایمان و الطاف خدا 111
- 5. عبرت از آزمایش شدگان 112
- اشاره 114
- پیشنهادهای عملی برای برنامه سازان و برنامه ریزان 118
- پرسش های مصاحبه با مردم 121
- پرسش های کارشناسی 122
- پیام های مجری (زیرنویس) 123
- معرفی منابع برای مطالعه بیشتر 126
که یاری خدا و الطاف او شامل حالش خواهد شد. خداوند در قرآن می فرماید:
وَ الَّذینَ جاهَدُوا فینا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنا (عنکبوت: 69)
آنان که در راه ما تلاش می کنند، حتما آنان را به راه خود هدایت خواهیم کرد.
5. عبرت از آزمایش شدگان
یکی از چیزهایی که موفقیت در امتحان های الهی را در پی دارد، عبرت از سرگذشت کسانی است که امتحان و آزمایش شده اند و راه نادرست را برگزیده اند و اکنون آن روش و مسلک برای دیگران آیینه عبرت است تا به آن راه نروند وگرنه دچار همان گرفتاری و نتایج شوم خواهند شد. در قرآن، آیات متعددی است که در آن خداوند از امت ها و ملت های گذشته یاد می کند و آن ها را عبرت کسانی می داند که دارای عقل و شعور باشند.
علی علیه السلام فرمود:
مردم! در سختی هایی که با آن روبه رو هستید و مشکلاتی که پشت سر گذاردید، درس های عبرت فراوان وجود دارد.(1)
امام در کلامی دیگر می فرماید:
ای بندگان خدا، از غم و اندوه و سرگرمی های دنیا چشم برگیرید، زیرا شما به جدایی و دگرگونی های امور دنیایی یقین دارید و چونان دوست مهربانی که نصیحت گر و کوشا برای نجات رفیقش تلاش کند، خویشتن را از دنیا دور نگهدارید. و از آن چه برگذشتگان شما رفت عبرت گیرید که چگونه بند بند اعضای بدنشان از هم گسست، چشم و گوششان نابود شد، شرف و شکوهشان از خاطره ها محو گردید و همه
1- 1. نهج البلاغه، خطبه 88، ص 151.