سنت امتحان در زندگی انسان صفحه 40

علی علیه السلام می فرماید:

عالِما بها قَبْلَ اِبْتدائها، مُحیطَا بِحدُودِها وَ انْتِهائِها، عارِفا بِقَرائِنها وَ احنائِها.(1)

خداوند پیش از این که انسان را بیافریند، به آن آگاه بود و بر آغاز و انجام آن احاطه داشت و پیچ و خم هر کاری را می دانست.

ازاین رو، امتحان الهی به انگیزه کشف مجهول نیست، بلکه در واقع غایت فعل خداوند که آزمایش است، به مخلوقات او باز می گردد و سرانجام سود و ثمرهای آن به انسان می رسد و در واقع انسان است که از امتحان الهی پی به ماهیت خود می برد.

این پی آمدها را می توان در موارد زیر خلاصه کرد:

الف) پرورش استعدادها و به فعلیت رساندن آن ها؛

ب) آگاهی انسان از نقاط ضعف و قوت خود در مسیر حرکت به سوی کمالات؛

ج) اتمام حجت پروردگار بر انسان و سلب عذر و بهانه های آدمی در جهان آخرت؛

د) تمییز و جداسازی افراد خوب و بد در دنیا.

علی علیه السلام می فرماید:

خداوند مخلوقات خود را با اموری که آگاهی ندارند، آزمایش می کند تا بد و خوب تمییز داده شود و تکبر و خودپسندی را از آن ها بزداید و خود بزرگ بینی را از آنان دور کند.(2)