- دیباچه 1
- اشاره 6
- اشاره 7
- جایگاه سنّت امتحان در معارف اسلامی 9
- امتحان؛ سنت الهی 10
- جایگاه امتحان الهی در ادیان 11
- 1. سنّت به معنای قوانین کلی و تغییرناپذیر 15
- اشاره 15
- 2. سنّت به معنای آداب و رسوم گذشتگان 16
- اشاره 20
- انواع سنّت های الهی 21
- سنّت های الهی و سنّت های بشری 24
- رابطه سنّت های الهی با اعمال انسان 27
- برخی از سنت ها و قوانین الهی 29
- اشاره 31
- 1. تمحیص 32
- اشاره 32
- 2. ابتلا و بلا 33
- 3. فتنه 34
- اشاره 34
- امتحان کننده 35
- ارکان اساسی امتحان و آزمایش 35
- آزمایش شونده 36
- انگیزه های امتحان 38
- فرق امتحان خدا با آزمون های بشری 39
- ره آورد امتحان خدا 41
- اشاره 44
- 1. زمینه سازی برای شکوفایی استعداد انسان 44
- 2. آگاهی بندگان به چگونگی اعمال و ایمانشان 45
- 3. پالایش جان و دل از گناهان 46
- 4. امتحان؛ مقیاس و معیار پاداش و کیفر 48
- 5. امتحان و شناخت واقعیت ها 48
- 6. یادآوری و قدرشناسی نعمت 50
- 8. عبرت از گذشتگان 53
- 9. اتمام حجت پروردگار 53
- 1. انسان 55
- اشاره 55
- 2. امتحان با دنیا 56
- 3. امتحان و آزمایش با اموال، فقر و ثروت 60
- آرزوی ثروت و امتحان خدا 64
- 4. غریزه جنسی 65
- 5. فرزند 67
- اشاره 67
- دختر یا پسر؟ 68
- 6. مرگ و زندگی، تندرستی و بیماری 69
- اشاره 71
- 7. امتحان با حوادث طبیعی و اجتماعی 71
- الف) شکست و پیروزی 72
- ب) ضرر و زیان 72
- د) رویاروئی با ستمگران 73
- ج) هجوم بیگانگان به سرزمین اسلامی 73
- 8. آزمایش مردم با حاکمان و حاکمان با مردم 74
- 9. امتحان با جنگ و صلح 77
- اشاره 77
- جهاد در راه خدا و ایثار مجروحان 78
- اشاره 79
- صحنه نبرد و آب 79
- 10. آزمایش با انزال نعمت و انزال نقمت 79
- تفاوت درجات آزمایش 81
- آزمایش الهی و سنت انزال نقمت 81
- امتحان حضرت ابراهیم علیه السلام 84
- باغداران و آزمایش الهی 86
- طالوت و یارانش 88
- امتحان امت در غیاب رهبر 90
- اشاره 93
- قافله عشق در کربلا و امتحانات الهی 93
- الف) حرّ و تشنگی 94
- ب) آزمایش حرّ و توبه و بازگشت 95
- د) مناظره عقل و عشق 101
- ه) شب عاشورا و آخرین آزمایش عاشوراییان 102
- نمونه های عینی امتحان الهی در هشت سال دفاع مقدس 105
- خروش اروند و امتحانی سخت 105
- 1. صبر در امتحان 109
- 3. سپاس در آزمایش و ابتلا 111
- 4. استمداد از نیروی ایمان و الطاف خدا 111
- 5. عبرت از آزمایش شدگان 112
- اشاره 114
- پیشنهادهای عملی برای برنامه سازان و برنامه ریزان 118
- پرسش های مصاحبه با مردم 121
- پرسش های کارشناسی 122
- پیام های مجری (زیرنویس) 123
- معرفی منابع برای مطالعه بیشتر 126
این چنین نیست؛ نه رفاه نشانه کرامت شخص مرفه است و نه رنج زمینه تحقیر انسان رنجور.
فَأَمَّا اْلإِنْسانُ إِذا مَا ابْتَلاهُ رَبُّهُ فَأَکْرَمَهُ وَ نَعَّمَهُ فَیَقُولُ رَبّی أَکْرَمَنِ وَ أَمّا إِذا مَا ابْتَلاهُ فَقَدَرَ عَلَیْهِ رِزْقَهُ فَیَقُولُ رَبّی أَهانَنِ کلاّ. (فجر: 15 و 16)
امّا انسان هنگامی که پروردگارش او را برای آزمایش، اکرام می کند و نعمت می بخشد (مغرور می شود و) می گوید: پروردگارم مرا گرامی داشته است! و امّا هنگامی که برای امتحان، روزی اش را را بر او تنگ می گیرد (مأیوس می شود و) می گوید: پروردگارم مرا خوار کرده است! چنان نیست که شما می پندارید.
درس دیگری که انسان از آزمایش زوال نعمت می گیرد، توجه به این واقعیت است که همه نعمت ها از خداست؛ ازاین رو، نباید از زوال نعمت ناراحت شود، بلکه تلاش کند تا همواره به هنگام بودن نعمت، شاکر و به هنگام نبودن آن، صابر باشد. در آموزه های دینی اسلام و در توصیه های پیشوایان دین آمده است که انسان به هنگام برخوداری از نعمت ها، حتی یک لباس و یا کفش تازه، با نام خداوند آن را بپوشد و یا هنگام خوردن و آشامیدن، نام خدا را بر زبان جاری کند. این توصیه ها این حقیقت را به انسان می آموزد که همیشه به یاد منعم باشد و سپاس او را به جای آورد.