- دیباچه 1
- اشاره 6
- اشاره 7
- جایگاه سنّت امتحان در معارف اسلامی 9
- امتحان؛ سنت الهی 10
- جایگاه امتحان الهی در ادیان 11
- اشاره 15
- 1. سنّت به معنای قوانین کلی و تغییرناپذیر 15
- 2. سنّت به معنای آداب و رسوم گذشتگان 16
- اشاره 20
- انواع سنّت های الهی 21
- سنّت های الهی و سنّت های بشری 24
- رابطه سنّت های الهی با اعمال انسان 27
- برخی از سنت ها و قوانین الهی 29
- اشاره 31
- 1. تمحیص 32
- اشاره 32
- 2. ابتلا و بلا 33
- 3. فتنه 34
- اشاره 34
- امتحان کننده 35
- ارکان اساسی امتحان و آزمایش 35
- آزمایش شونده 36
- انگیزه های امتحان 38
- فرق امتحان خدا با آزمون های بشری 39
- ره آورد امتحان خدا 41
- 1. زمینه سازی برای شکوفایی استعداد انسان 44
- اشاره 44
- 2. آگاهی بندگان به چگونگی اعمال و ایمانشان 45
- 3. پالایش جان و دل از گناهان 46
- 4. امتحان؛ مقیاس و معیار پاداش و کیفر 48
- 5. امتحان و شناخت واقعیت ها 48
- 6. یادآوری و قدرشناسی نعمت 50
- 8. عبرت از گذشتگان 53
- 9. اتمام حجت پروردگار 53
- 1. انسان 55
- اشاره 55
- 2. امتحان با دنیا 56
- 3. امتحان و آزمایش با اموال، فقر و ثروت 60
- آرزوی ثروت و امتحان خدا 64
- 4. غریزه جنسی 65
- اشاره 67
- 5. فرزند 67
- دختر یا پسر؟ 68
- 6. مرگ و زندگی، تندرستی و بیماری 69
- اشاره 71
- 7. امتحان با حوادث طبیعی و اجتماعی 71
- الف) شکست و پیروزی 72
- ب) ضرر و زیان 72
- د) رویاروئی با ستمگران 73
- ج) هجوم بیگانگان به سرزمین اسلامی 73
- 8. آزمایش مردم با حاکمان و حاکمان با مردم 74
- اشاره 77
- 9. امتحان با جنگ و صلح 77
- جهاد در راه خدا و ایثار مجروحان 78
- 10. آزمایش با انزال نعمت و انزال نقمت 79
- صحنه نبرد و آب 79
- اشاره 79
- تفاوت درجات آزمایش 81
- آزمایش الهی و سنت انزال نقمت 81
- امتحان حضرت ابراهیم علیه السلام 84
- باغداران و آزمایش الهی 86
- طالوت و یارانش 88
- امتحان امت در غیاب رهبر 90
- قافله عشق در کربلا و امتحانات الهی 93
- اشاره 93
- الف) حرّ و تشنگی 94
- ب) آزمایش حرّ و توبه و بازگشت 95
- د) مناظره عقل و عشق 101
- ه) شب عاشورا و آخرین آزمایش عاشوراییان 102
- نمونه های عینی امتحان الهی در هشت سال دفاع مقدس 105
- خروش اروند و امتحانی سخت 105
- 1. صبر در امتحان 109
- 3. سپاس در آزمایش و ابتلا 111
- 4. استمداد از نیروی ایمان و الطاف خدا 111
- 5. عبرت از آزمایش شدگان 112
- اشاره 114
- پیشنهادهای عملی برای برنامه سازان و برنامه ریزان 118
- پرسش های مصاحبه با مردم 121
- پرسش های کارشناسی 122
- پیام های مجری (زیرنویس) 123
- معرفی منابع برای مطالعه بیشتر 126
است. آن مرد سراغ آن مجروح رفت و دید شهید شده است، برگشت به سراغ مجروح دوم و دید او هم شهید شده است؛ آن گاه به سراغ مجروح اول رفت و دید او هم شهید شده است.(1)
صحنه نبرد و آب
از دیگر آزمون هایی که در زمان جنگ و در صدر اسلام اتفاق افتاد، بستن آب به روی دشمن بود. این شیوه غیر انسانی توسط معاویه و پس از او بنی امیه رایج شد. در جنگ صفین، وقتی سپاهیان معاویه نهر آب را به تصرف خود درآوردند، آن را بر روی سپاهیان علی علیه السلام بستند. وقتی سپاهیان حضرت علی علیه السلام در تنگنای سختی قرار گرفتند، برای دست یابی به آب به سمت نهر حمله برده و پس از نبردی سنگین، آن را به تصرف خود درآوردند.
هنگامی که شریعه در اختیار سپاه حضرت علی علیه السلام قرار گرفت، اصحاب علی علیه السلام به آن حضرت عرض کردند: آب را بر سپاه شام ممنوع کن، همان گونه که آن ها چنان کردند. امام علی علیه السلام در پاسخ فرمود: نه، هرگز، من کار جاهلان را انجام نمی دهم. آن ها را به هدایت قرآن فرا می خوانم، اگر پاسخ مثبت دادند که چه بهتر وگرنه، برندگی شمشیر به خواست خدا، ما را کفایت می کند.(2)
10. آزمایش با انزال نعمت و انزال نقمت
اشاره
1- 1. مرتضی مطهری؛ انسان کامل، تهران، نشر صدرا، 1367، ص 298، با اندکی تصرّف.
2- 2. یکصد و ده درس زندگی، نشر عابد، ص 82.