پرهیز از اندیشه های تکفیری صفحه 46

کسانی که برای پیامبران و اوصیا و مؤمنین یا هر کسی غیر از خدا قربانی می‌کنند، جز این نیتی ندارند ...، و من به خدایی که جانم در قبضه قدرت اوست، سوگند می‌خورم از وقتی که خود را شناخته‌ام تا امروز، نه دیدم و نه شنیدم که کسی از مسلمانان، حیوانی را ذبح یا نَحر (1) کرده باشد و در هنگام نیتِ قربانی، نام پیامبر یا وصی یا بنده‌ای از بندگان صالح خدا را برده باشد و تنها قصد آنان اهدای ثواب به آن بزرگواران است. حال اگر قبل از به حکومت رسیدن شما، در اطراف شما، کسانی با آن عقاید و اعمال بوده‌اند، صاحب خانه به آنچه در خانه هست، داناتر است». (2)

درباره نذر نیز «شیخ محمد امین زین‌الدین»- یکی از علمای بزرگ معاصر نجف- حقیقت را آشکار کرده است:

نذر برای غیر خدای سبحان جایز نیست؛ چه برای رسول یا نبی یا ولی یا فرشته یا بنده صالح خدا باشد. همچنین نذر کردن برای کعبه و مشاهد و مساجد و معابد و ... نیز جایز نیست. نذر یکی از انواع عبادت است و از همین جهت قطعاً باید قصد قربت در آن لحاظ شود و به همین دلیل، نذر برای غیر خدا جایز نیست و انبیا و اولیا و مساجد و ... همه مصادیق و وجوهِ قصد قربت است که با گرامی‌داشت آنها انسان به خدا نزدیک می‌شود. پس برای بندگان خدا جایز است که موارد نذر شده را در بعضی از این راه‌های قرب به خدا مصرف کنند.

پیداست که چه فرق بزرگ و آشکاری است بین اینکه کسی تنها

1- نحر نوعی کشتن است که برای شتر به کار می‌رود و در این شیوه، کاردی را به نحرگاه، یعنی گودی زیر گلوی شتر فرو می‌کنند و آن‌قدر خون از آن محل بیرون می‌آید که حیوان می‌میرد و احتیاجی به سر بریدن نیست مترجم.
2- منهج الرشاد لمن أراد السداد، صص 92- 94.

برای خدا و به قصد نزدیک شدن به او نذری کند و در نذر خود تعیین کند که آنچه آن را صرفاً برای خدا نذر کرده، در یکی از این راه‌های قرب به خدا مصرف شود- و این همان نذری است که عوام و خواص

شیعه، حتی کسانی که چندان با احکام شرعی آشنایی ندارند، انجام می‌دهند و این همان چیزی است که در نذرهای خود قصد و نیت می‌کنند، حتی آنان که در تعبیر هم اشتباه می‌کنند- و بین اینکه از اساس، نذر را برای خودِ نبی یا ولی یا معبد یا مشهد انجام دهد که در این صورت، اصلا نذر منعقد نشده و جایز هم نیست؛ چون برای غیر خدا انجام شده است و این همان نذری است که در کتاب‌های دانشمندان شیعه، تصریح به عدم جواز آن شده است.(1)

مبحث دوم: دعا

ادعای این اشخاص درباره دعا و اینکه دعا، عبادت است، اساس عملیات تکفیری و لُبّ مسئله‌ای است که در این فصل قصد داریم به توضیح آن بپردازیم. خطایی که تکفیری‌ها در دام آن افتاده‌اند، یک خطای علمی در فهم آیاتی است که دعا به درگاه غیر خدا در آنها، بارها به عنوان یکی از محورهای شرک ذکر شده است. این خطایی است که بیشتر از قصور در فهم معنای واژگانِ آیاتی سرچشمه می‌گیرد که به آنها استدلال شده است، اما گاهی هم احساس می‌شود که عمدی در کار بوده و سخن در غیر جایگاه مناسب خود به کار رفته است.

1- کلمه التقوی، ج 6، صص 422 و 423.