پیامبر رحمت صلی الله علیه وآله تاریخ مختصر صدر اسلام صفحه 37

1- 97. سیره النبی، ج 1 ص 252-254.

2- 98. ترجمه تاریخ یعقوبی ج 2 ص 276.

3- 99. مروج الذهب ج 2 ص 282.

4- 100. سیره النبی ج 1 ص 258 و 259.

5- 101. بحار، ج 18 ص 189 و 190.

6- 102. سوره علق، آیه 1 - 5.

خواندم و چون بیرون آمدم و به میان کوه رسیدم آوازی از آسمان شنیدم که می گفت ای محمّد! تو پیامبر خدایی و من جبرئیل هستم پس از آنکه نزد خدیجه آمدم ماجرا را برای وی تعریف نمودم. خدیجه گفت: ای پسر عمو شادمان و ثابت قدم باش سوگند به کسی که جان خدیجه به دست او است امیدوارم پیامبر این امت تو باشی.(1) در اینکه نخستین قسمتی که از قرآن مجید نازل شده کدام قسمت است، اختلاف است. بیشتر پنج آیه اوّل سوره علق را گفته اند. برخی هم سوره مدثر را نخستین نازل شده دانسته و کسانی هم سوره فاتحه الکتاب را نخستین سوره می دانند و به روایاتی استدلال می کنند که با نزول چند آیه از سوره اقرأ و سوره مدثر پیش از آن سازگار است.(2) ظاهر گفتار ابن اسحاق این است که سوره والضحی پس از انقطاع وحی نخستین بار نازل شده است چه می گوید: سپس وحی از رسول خداصلی الله علیه وآله منقطع شد و سخت بروی گران آمد و غمگین شد (مدّت فترت وی را سه روز یا پانزده روز یا چهل روز یا حدود دو سال یا دوسال و نیم مختلف نوشته اند.(3) تا اینکه پس از این فترت جبرئیل بر وی فرود آمد و سوره ضحی را آورد و پروردگارش سوگند یاد کرد که او را وانگذاشته است.(4) یعقوبی تصریح دارد که سوره مدثر بعد از آیات سوره اقراء در روز دوم بعثت نازل شده و بنابر این انقطاع وحی پس از نزول این سوره خواهد بود.(5)

14 - آغاز دعوت

دعوت رسول خداصلی الله علیه وآله و انذاری که در آغاز سوره مدثر به آن مأمور گشت از محیط خانه و زندگی خودِ وی شروع شد و نخست همسرش خدیجه دختر خُوَیلِد ایمان آورد و رسالت وی را