قرآن و علوم انسانی صفحه 109

*پرسش:

نقش صله رحم و روابط خویشاوندی که در قرآن تاکیدشده در بهداشت روان انسان چیست ؟

اشاره

*پاسخ:

انسان یک موجود منزوی، جدا و بریده از عالم هستی نیست و سرتاپای او را پیوندها و علاقه ها و ارتباطها تشکیل می دهد. اصالتاً انسان موجودی اجتماعی است و نیازمند برقراری ارتباط با دیگران است بنابراین بسیاری از نیازهای عالیه انسان و شکوفا شدن استعدادها و خلاقیت های او فقط از طریق تعامل بین فردی و ارتباطات اجتماعی می تواند ارضاء شود و به فعلیت برسد. از یک جنبه با آفریننده این دستگاه پیوند دارد که اگر ارتباطش را از او قطع کند نابود می شود، از جنبه دوم پیوندی با پیامبر و امام به عنوان رهبر و پیشوا دارد، که قطع آن، او را در بیراهه سرگردان می کند. جنبه سوم پیوندی با تمام جامعه انسانیت و به خصوص با آن ها که حق بیشتری بر او دارند همانند پدر، مادر، خویشاوندان، دوستان، استاد، مربی و از جنبه چهارم پیوندی با نفس خویش دارد(1) و خداوند متعال دستور می دهد که تمام این ارتباطها و پیوندها را انسان ارج بنهد و محترم شمارد(2).

اسلام علاوه بر ایجاد پیوند وسیع میان تمام افراد بشر، بر پیوندهای محکم تری میان واحدهای کوچک تر و مشکل تر به نام «خانواده» و فامیل تأکید دارد و لزوم برقراری ارتباط و حفظ آن را در قالب تکالیف شرعی متذکر می شود و آن را تحت عنوان «صله رحم» مطرح می نماید و به اهمیت آن در آیات و روایات تصریح می کند.