قرآن و علوم انسانی صفحه 121

یکی از توصیه های بسیار جالب در تعالیم اسلام که در سایر ادیان و فرهنگ ها کم تر دیده می شود، حفظ روابط خویشاوندی با کسانی است که با فرد، قطع رابطه کرده اند. پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله فرمودند: «هر چند خویشت از تو دوری کرد، با او رابطه برقرار کن»(1). «هرچند برادرت حق تو را رعایت نکرد رابطه ات را با او حفظ کن». «از بهترین اخلاق در دنیا و آخرت برقراری روابط با خویشاوندانی است که با فرد قطع ارتباط کرده است»(2).

هرچند عمل به این وظیفه دشوار است ولی به تحکیم روابط خویشاوندی منجر می شود و طرف مقابل را به شیوه ای محبت آمیز به سوی ادای حق خویشاوندی سوق می دهد و برای هر دو طرف مطلوب و مفید خواهد بود. در رفتار ائمه علیهم السلام به موارد متعددی برخورد می نماییم که به همین شیوه عمل نموده اند(3).

فرد با قطع روابط خویشاوندی هرچند حمایت خود را از آنان دریغ می دارد ولی از حمایت و توجه تعداد زیادی از افراد خود را محروم می کند(4). با قطع روابط خویشاوندی فرد از حمایت عاطفی و اجتماعی و مالی آن ها محروم می شود و در این شرایط به بروز فقر(5) ، کوتاهی عمر(6) مرگ ناگهانی(7) و بروز مشکلات شدید و بلاها(8) و بی دفاع بودن فرد، مبتلا خواهد شد و طبق روایات فرد حتماً به وبال قطع رحم در زندگی دنیا دچار خواهد شد(9).

1- (1) قال رسول الله صلی الله علیه وآله: «تصل من قطعک»، بحار، ج 71، ص 113.
2- (2) قال رسول الله صلی الله علیه وآله: «الاادلکم علی خیر اخلاق الدنیا والاخره قالوا بلی یا رسول الله، وقال من وصل من قطعه...»؛ بحار، ج 71، ص 102.
3- (3) از جمله برخوردهای امام صادق علیه السلام و عبدالله بن حسن که در بحار ج 71 ص 97 آمده است.
4- (4) قال علی علیه السلام: «ومن یقبض یده عن عشیرته فانمایقبض عنهم یداً واحده وتقبض عنه منهم ایدی کثیره»؛ همان، ص 101.
5- (5) عن امیرالمؤمنین علی علیه السلام: «قال قطیعه الرحم تورث الفقر»؛ بحار، ج 71، ص 91.
6- (6) همان، ص 103.
7- (7) وعن ابی عبدالله علیه السلام: «الذنوب التی تعجل الفناء قطیعه الرحم»؛ همان، ص 94.
8- (8) همان.
9- (9) فی کتاب امیرالمؤمنین علیه السلام: «ثلاث خصال لایموت صاحبهن حتی یری وبالهن، البغی وقطعه الرحم والیمین الکاذبه...»؛ بحار، ج 71، ص 99.