قرآن و علوم انسانی صفحه 185

6 - از جمله وصایای علی علیه السلام به امام مجتبی این بود: «هرکس با تو به غلظت و تندخویی مواجه می شود تو با او به نرمی و ملایمت برخورد کن، چه نرمی تو با وی می تواند به سرعت موضعش را تغییر دهد و او را با تو نرم و ملایم سازد»(1).

7 - علی صلی الله علیه وآله می فرماید: «با مردم مدارا کن تا از برادری آنان بهره مند شوی و با رویی گشاده با آنان مواجه شو تا کینه ها در ضمیرشان بمیرد»(2).

8 - امام صادق علیه السلام فرمودند: «خداوند با بندگان مدارا می کند و مدارا کنندگان را دوست می دارد، به عمل آمیخته به رفق و مدارا پاداش می دهد که به کار فاقد مدارا آن اجر را اعطا نمی کند»(3).

درمان تندخویی

کسانی که دارای صفت نرم خویی نیستند باید سعی کنند خود را به این صفت زینت دهند. باید عواقب و آثار نامطلوب بدخلقی در زندگی مبتلایان به آن را مشاهده نمایند که چگونه مردم از آنان متنفر می شوند و در زندگی در برابر حوادث سخت تنها می مانند و در مجموع رانده درگاه خدا و خلق خواهند شد. خود باید با تمرین و تلقین خود را به خوش خلقی وادارد.

گاهی تندخویی در اثر بیماری جسمانی پدید می آید که باید به درمان ریشه های آن پرداخت و گاه در اثر معاشرت با افراد تندخو به انسان منتقل می شود که باید روابط با آن ها را تجدید نظر نماید.

امام صادق علیه السلام فرمود: «خلق خوب ویژگی مثبت الهیست که خداوند به بندگانش اعطاء کرده است. بعضی از خلقیات سجیه طبیعی است و بعضی باید با

1- (1) فی وصیته علیه السلام لابنه الحسن علیه السلام: «وَلِنْ لِمَنْ غَالَظَکَ فَاِنَّهُ یُوشَکُ انْ یَلِینَ لَکَ»؛ بحارالانوار، ج 74، ص 168.
2- (2) «دَارِالنّاسَ تَسْتَمِتْع بِاِخائِهم وَاَلْقِهِم بِالِبْشر تمت اضْغانَهُمْ»؛ فهرست غرر، ص 103.
3- (3) «اِنَّ اللهَ رَفیقٌ یُحِبُّ الرِّفْقَ وَیُعْطِی عَلَی الرِّفْقِ مَالا یُعْطِی عَلی العُنْفِ»؛ مشکوه الانوار، ص 180، وسائل الشیعه، ج 15، ص 269.